Recensie Komt een vrouw bij de dokter

Komt een vrouw bij de dokter

Recensie: Liza Uijting

Kluun. (2003). Komt een vrouw bij de dokter. Amsterdam: Rainbow.

Stijn is een echte levensgenieter. Hij heeft een prachtige vrouw, een eigen zaak en een mooi dochtertje. Dat hij het niet graag bij één vrouw houdt, hoeft zijn Carmen niet te weten. Ondanks zijn lust naar alle andere vrouwen, heeft hij zijn hart gegeven aan Carmen. De wereld ligt in zijn handen, tot ze te horen krijgen dat Carmen borstkanker heeft. De wereld van Stijn en Carmen stort in.

Ziekenhuizen, overgeven, chemo, bestraling en de borstamputatie. Bij alles wat Carmen doormaakt, is Stijn er altijd bij. Hoe moeilijk het ook is om dit te combineren met zijn andere uitbundige leven.

Al snel worden de vrijdagse stapavonden van Stijn met zijn vrienden, het bezoeken van Miami en de andere vrouwen een uitvlucht voor Stijn. Even weg zijn van dat ‘gekanker’.

Naast de liefde die hij heeft voor Carmen, vindt Stijn een andere liefde: Roos. Bij haar vindt Stijn zijn uitvlucht. De kankervrije zone, waar hij nog seks kan hebben en bemind wordt. Roos, oftewel de Godin, wordt verslavend. Elke vrije minuut die Stijn overheeft brengt hij met haar door. Stijns leven is een rollercoaster, waarin hij keuzes moet maken.

Zijn vrouw Carmen, of het losbandige leven dat hij heeft.

Het is een boek dat begint als een grap. ‘Ik ben een hedonist met zware mono fobie’[1], is de eerste zin van hoofdstuk 2. Stijn is een grappige, charmante man die dwangmatig vreemdgaat maar die je wel zal vergeven. Carmen is een sterke, onafhankelijke vrouw die zielsveel van Stijn houdt, maar borstkanker krijgt. Het is een verhaal dat het chaotische leven van een zwakke man met een sterke vrouw beschrijft, met als grote vraag hoe deze liefde in godsnaam kan overleven.
Tijdens het lezen van het verhaal krijg je een hekel aan Stijn en zou je hem graag een klap in zijn gezicht willen geven, maar toch wekt hij sympathie op. Hij is er voor zijn vrouw en wil er ook voor haar blijven zijn. Je merkt duidelijk in het verhaal dat Stijn om Carmen geeft, ondanks zijn vele bezoekjes aan zijn overige vrouwelijk schoon. Hij is een goede vader voor zijn ‘zonnetje’, zijn dochtertje Luna, en steunt Carmen overal in.

Jona Oberski, Kinderjaren, recensie door Marijke Welten

Oberski, Jona (1978). Kinderjaren. 's-Gravenhage: BZZTôH

recensie door: Marijke Welten

Lezen voor de lijst 15-19 jaar, niveau 2

Verfilmd in 1993 door Robert Faenza onder de titel: Jona che visse nella balena (Jonah who lived in the whale). 

Later uitgebracht op DVD onder de titel: "Look to the sky".

Tevens verschenen als luisterboek en Grote Letterboek.

Samenvatting:

In "Kinderjaren" probeert Oberski een indruk te geven van het leven vóór, in en kort na de kampen Westerbork en Bergen-Belsen. De lezer lijkt mee te kijken door de ogen van een klein Joods kind. De razzia, de lange rijen in de Amsterdamse schouwburg, de onzekerheid in Westerbork en dan het vertrek naar Bergen-Belsen. In korte zinnen neemt Oberski ons mee langs de transportwagons, de koffers, de barakken, de stapelbedden, de kinderen, de stromatrassen, de gamellen, de wachttorens, de moeders, de moffen, het prikkeldraad........ Langs de ziekenbarak, de vader, het knekelhuis..... Langs het Verloren transport en de vlektyfus, met Trude terug naar Amsterdam, naar het pleeggezin.

Recensie:

"Kamp Bergen-Belsen heeft lange tijd bekend gestaan als 'beter' dan de andere kampen. Het was een kamp dat vooral bedoeld was voor 'Uitwisselingsjoden', Joodse mensen die uitgewisseld zouden worden tegen Duitse staatsburgers, soldaten bijvoorbeeld, die in het buitenland gevangen genomen waren. 'Ruilmateriaal' dus eigenlijk. De kampbewaarders moesten de mensen dus wel in leven zien te houden. In de eerste jaren van het kamp hadden de Joodse gevangenen dan ook nog voordelen. Maar toen de Duitsers begonnen te snappen dat het moeilijk zou worden de oorlog te winnen werd het leven in Bergen-Belsen barbaars. Volgepropte barakken met verzwakte, zieke, verslagen mensen. Mannen gescheiden van hun gezinnen, door het zware werk en het slechte eten helemaal uitgemergeld. Zoveel moeders en kinderen in één barak. Nauwelijks te eten, niet voldoende kleren, kou, luizen, tyfus, knagende honger.... Jona Oberski was zo'n kind, een jongetje van een jaar of vier".

Zó zou mijn les beginnen. En het zou niet uitmaken of het een geschiedenisles of een les Nederlands fictie zou zijn, of filosofie of maatschappijleer. Want het is een indringend boek. Het geeft 100 en meer ingangen om met pubers na te denken over Über- en Untermenschen, over groepen achterstellen, over oorlog, over Het Beest in mensen. Over groot worden, over emoties verwerken, over overleven, over schrijven om te overleven.

Voor jou 10 anderen, Ida van Mazijk

Voor jou 10 anderen

Oldenhave, M., & Eck, C. van. (2008). Voor jou 10 anderen (druk: Jonge Lijsters, 2011). Amsterdam: Em. Querido's Uitgeverij

Samenvatting

Cynthia wordt als baby door haar moeder achtergelaten in een illegaal kindertehuis. Dit tehuis wordt geleid door mama Riet en haar dochter Mia. Mama Riet heeft het nogal druk met haar honden en haar televisieprogramma’s en besteedt dan ook weinig aandacht aan de tien kinderen die in haar flatje wonen. Cynthia groeit samen met haar broer Frankie op in de smerige flat. Ze gaan niet naar school en komen weinig buiten. Daarnaast zijn alle kinderen in huis bang voor de meedogenloze Mia. 
Op een dag wordt er ingegrepen door hulpverleners. Het “pleeggezin” wordt opgebroken en Cynthia komt terecht in een opvangtehuis. Hier wordt ze verscheurd door verdriet en boosheid. Ze mist mama Riet en de anderen, maar ze kan tegelijkertijd haar verleden niet bevatten. Waarom heeft haar moeder haar achtergelaten bij mama Riet? En heeft mama Riet wel echt van haar gehouden? Met de hulp van vrienden en hulpverleners vindt Cynthia de antwoorden die ze nodig heeft om verder te kunnen gaan.

Recensie

Voor jou 10 anderen is een boek uit de slash-boekenreeks. De boeken uit deze serie zijn gebaseerd op waargebeurde verhalen van jongeren. De verhalen worden op papier gezet door nauwe samenwerking tussen een (bekende) schrijver en de jongere die het verhaal heeft meegemaakt. In het geval van Voor jou 10 anderen zijn dit schrijfster Mirjam Oldenhave en Cynthia van Eck. Oldenhave is onder meer bekend van de Mees Kees boekenreeks.

Het feit dat Voor jou 10 anderen waargebeurd is, draagt bij aan mijn waardering voor het boek. Omdat het Cynthia’s eigen verhaal is, vreesde ik voor een sentimenteel boek, waar de emotie vanaf druipt en nare gebeurtenissen heel expliciet worden beschreven. Deze verwachtingen werden gelukkig niet waargemaakt. De gevoelens van de ik-persoon, zoals haar behoefte aan liefde en de muren die ze opwerpt om zichzelf te beschermen, worden vrij subtiel beschreven. Cynthia is geloofwaardig en verzuipt niet in zelfmedelijden. Integendeel, ze beschrijft haar verdrietige verhaal met de nodige droge humor, iets wat haar geslotenheid soms benadrukt.

"Plop. Een zoute traan in de zoute patat.
'Hé!' Joyo schrok. Hij sloeg meteen zijn arm om me heen, een stugge, leren arm, want hij had zijn jas nog aan. Toen wilde hij zijn stoel naar me toe schuiven, maar dat kon niet zomaar, want het waren barkrukken. Ik lachte terwijl ik toch bleef doorhuilen." (Voor jou 10 anderen, p. 90)

Cynthia groeit in het boek op van kind tot jonge vrouw. Je voelt haar naarmate het verhaal vordert als het ware verharden. Als tienjarig meisje is Cynthia ondanks alles hoopvol, ze kampt met vragen over haar verleden en ze wil zich graag ontwikkelen, maar ze past zich aan het leven in het illegale kindertehuis aan. Vanaf het moment dat ze wordt gescheiden van mama Riet en de andere pleegkinderen verandert dit. Wanneer de hulpverleners de kinderen weg komen halen, spreekt mama Riet de vreselijke woorden uit die Cynthia in het hart raken en tevens de titel van het boek vormen.

“Heb je wel eens een dreun met een boomstam tegen je hoofd gehad? Ik niet, maar vanaf dat moment weet ik hoe dat voelt.
   Ik staarde voor me uit, terwijl de stem van mama Riet in mijn hoofd galmde: ‘Wil je die kinderen weghalen? Prima! Wil je die kinderen weghalen? Prima! Wil je...’
   ‘Aha,’ zei ik zachtjes, en toen nog eens: ‘Aaaa... ha.’” (Voor jou 10 anderen, p. 55).

De scène waarin mama Riet naar de hulpverlener roept dat het prima is dat de kinderen worden weggehaald, omdat ze morgen zo weer tien nieuwe kan krijgen, vormt een keerpunt in Cynthia’s leven. Ze besluit niet alleen niets meer met mama Riet te maken te willen hebben, ze laat ook haar oude, naïeve ik achter in het vieze flatje en sluit zich compleet af voor haar gevoelens. Dit punt in het verhaal geeft dan ook een draai aan de ontwikkeling van het hoofdpersonage.

Niets heeft zin. Een reactie op: Niets van Janne Teller. (Recensie: Julien Reumkes) - Ilse Schuurmans

Teller J.(2000) Niets, Hasselt – Amsterdam: Clavis Uitgeverij

Allereerst mijn complimenten voor de recensent van het boek. Hij beschrijft het intrigerende verhaal van Janne Teller mooi en werpt de juiste relevante vragen op. Ook ik was sterk onder de indruk van het boek. Het is een van die boeken die je zonder meer bijblijven en dat je tijdens en na het lezen echt even niet meer uit je hoofd krijgt. Dat vind ik dusdanig bijzonder dat het mij doet afvragen of het dit effect ook niet op jongere lezers zou kunnen hebben. 

De recensent schrijft:

"Waarschijnlijk vindt het gros van de leerlingen dit onderwerp te zwaar en niet interessant genoeg om een heel boek over te lezen." 

Dat het niet alle jongeren zal aanspreken, daar ben ik het mee eens, maar ik denk (en hoop!) dat het meer is dan enkel een select gezelschap.

Ik hoop dit omdat ik vind dat de filosofische diepgang op een hele mooie en knappe manier toegankelijk wordt gemaakt door de schrijfster. Het vreemde dat het boek heeft, de bondige taal, en de oplopende spanning, maakt het op een eigen manier namelijk ook een pageturner. Het boek is daardoor niet alleen zwaar. Je bent vanaf het begin nieuwsgierig hoe het verder gaat, terwijl je ook steeds banger wordt hoe het gaat aflopen. Daarnaast roept het hoe dan ook een reactie op van de lezer. Je moet er iets mee. Ik denk ook als je 14-16 bent. 

"Al is het boek wel weer interessant voor leerlingen die van horrorverhalen en andere gruwelijkheden houden. Het boek staat namelijk bol van de aangrijpende en soms bloedige scènes die voor sommigen waarschijnlijk wel een bepaalde amusementswaarde hebben."

schrijft de recensent verder.

Ik deel die verwachting niet. Ik vind het boek juist niet een boek voor het publiek dat van horror- en gruwelverhalen houdt ter vermaak. Een van de bijzonder knappe dingen van dit boek is in mijn ogen namelijk juist dat Janne Teller er in slaagt de toch steeds grimmigere daden heel sec vanuit de jonge hoofdpersoon te beschrijven, waarbij ze nergens de grens overgaat of onnodige sensatie schept. Het blijft klein, terwijl je de impact heel goed voelt. Dat maakt dat het voor mij  geen griezel of horrorboek is. Sowieso geen boek om voor het amusement te consumeren.

 Ik denk eerder dat het jongeren trekt die houden van wat vreemde verhalen die wat verder gaan dan het gemiddelde boek. Die ondanks dat ze het boek raar vinden,  ook de drang voelen om verder te lezen. Jongeren misschien die zelf ook weleens vragen hebben over het leven en de zin van alles.

Ronja de roversdochter – Hester Terpstra

Recensie: Ronja de roversdochter

Lindgren, A. (2007) Ronja de roversdochter. Uitgeverij Ploegsma, Amsterdam.

                                   

Samenvatting

Ronja de roversdochter gaat over Ronja die wordt geboren tijdens een stormachtige nacht in de
roversburcht boven op de berg. Haar ouders zijn de rover hoofdman Mattis en zijn vrouw Lovis. Haar geboorte zorgt voor veel geluk en plezier bij haar ouders en de roversbende van Mattis. 

Ze groeit op als een actief, energiek, intelligent en avontuurlijk jong meisje. Dan komt het moment dat haar ouders haar moeten loslaten. Ronja mag de burcht verlaten, het lange uitgestrekte bos is haar nieuwe speelterrein. Haar vader geeft haar een lijst van dingen waar ze voor uit moet kijken. Dan gaat Ronja het bos in, ze verkent het weidse landschap, ontdekt allerlei nieuwe dingen, speelt naar hartenlust tussen de bomen en keert ’s avonds weer terug naar de burcht van Mattis.

Ze ontmoet ook een jongen, genaamd Birk, die net als haar zijn dagen doorbrengt in het bos. Wanneer ze ontdekt dat hij deel uitmaakt van de rivaliserende roversbende onder leiding van de rover hoofdman Borka, vinden er een aantal flinke woordenwisselingen tussen hen plaats. Uiteindelijk verzoent Ronja zich met Birk, en ze worden vrienden als broer en zus. Wanneer Ronia in de problemen komt met de onderaardsen, redt Birk haar ternauwernood. 

Ronja en Birk worden al snel onafscheidelijk. Helaas zijn Ronja’s en Birks vader al jaren vijanden en aartsrivalen van elkaar. Sinds de roversbende van Birks vader is verhuisd naar het aangrenzende deel van Mattis zijn burcht lopen de spanningen tussen de twee families en roversbendes steeds meer op. Het een leidt tot het ander, en uiteindelijk bereikt de ‘roversoorlog’ zijn kookpunt.

Een snelle hap voor tussendoor. Door : Ilse Schuurmans

Boudou, K. (2007). Pizzamaffia. Amsterdam: Moon.

Samenvatting

Eigenlijk heeft de Marokkaanse Brahim een prima leventje. Hij doet het prima op school (3 Havo), heeft een leuke Nederlandse vriendin, Alice, op wie hij gek is en hij werkt met veel plezier in de pizzeria van zijn vader. Omdat zijn vader reuma heeft, wordt de pizzeria gerund door zijn oom Faris, met wie hij het goed kan vinden. Ook met diens zoon Iljas, die Haas genoemd wordt, lacht hij heel wat af. Maar zijn vader verdenkt zijn broer Faris ervan geld achter te houden van de pizzeria en op den duur mondt dit uit in een knallende ruzie, waarna Oom Faris en Haas pizzeria Novara de rug toe keren. Het duurt niet lang of zij starten de flitsende pizzeria Melodia op, die uitgroeit tot een bijna letterlijk moordende concurrentie voor Novara. Waar Novara voor de klassieke authentieke Italiaanse pizza gaat, trekt Melodia alles uit de kast om met een flitsend image jongeren naar zich toe te trekken. Van een loungebank tot chillfeesten met lekkere meiden. Brahims vader vindt dat Brahim een vent moet zijn en terugvechten. Wat begint met agressief folderen en elkaar zwartmaken op internet, loopt uit op een ware pizza-oorlog met vuile 'maffia'-praktijken uit de koker van Haas (niet voor niets fan van Tony Montana uit Scarface). Zo bivakkeren er op den duur door Melodia betaalde junks voor de ingang van Novara.  Brahim takelt af, hij gaat niet meer naar school en verwaarloost zijn relatie met Alice. Als alles uiteindelijk toch weer goed lijkt te zijn tussen Brahim, oom Faris en Haas, wordt Brahim er in geluisd met een buikdanseres die hem moet versieren. Als Brahim niet op haar avances ingaat omdat hij een vriendin heeft, verschijnt er toch een filmpje op internet, gemanipuleerd door...Haas. Alice ziet dit en maakt het uit. Dat is de druppel voor Brahim. Hij leent een pistool van een louche Chinees die hij kent uit de sportschool en gaat verhaal halen. Als Haas vlucht, volgt een spectaculaire scooterachtervolging, waarbij Haas uiteindelijk over de vangrail vliegt. Haas is gewond, maar gaat niet dood. In zijn benarde positie in de berm biecht hij op dat hij alles heeft gedaan. Hij heeft zelfs het geld gejat uit de pizzeria, waardoor de hele oorlog ontstaan is. Haas kon het niet hebben dat Brahim 'alles had' en hij niet: hij is knap, heeft een leuke vriendin, zijn beide ouders nog en vooral: de waardering van oom Faris. Haas is jaloers omdat hij denkt dat zijn vader Brahim leuker vindt dan hem, zijn eigen zoon. Daarom moest hij ze wel uit elkaar drijven, tot elke prijs.

Recensie

Pizzamaffia is een vlot geschreven, filmisch boek vol grappige dialogen. Deze zijn geschreven in een soort jongeren-straattaaltje gemixt met wat Marokkaanse woorden. De taal en stijl zijn even wennen maar wel geloofwaardig. Het zou vreemder zijn als Haas algemeen beschaafd Nederlands zou spreken. Je hoort Brahim en Haas op deze manier echt praten en ziet de scènes voor je. Dit maakt het een luchtig boek dat je gemakkelijk leest.

Mijn wenkbrauw trilde. Ik voelde aan mijn lip.
'Shit,' zei ik. 'Ik bloed. Fok, ik bloed echt.'
En ik haat bloed. Wallah. Ik sta op en maak ze allemaal af, dacht ik. Ik mep ze allemaal de tent uit. Baf, baf, baf. Ik kon dat nou wel denken, maar ik kon dus amper opstaan. 
Ik was echt zo tipsy als een konijn. Alles draaide en draaide. Opeens voelde ik hoe ik als een vuilniszak bij mijn nek en broek omhoog werd getild. Ik heb alleen nog wat krukken gezien. Ondersteboven dan. 

Niets Janne Teller, recensie door Juliën Reumkens

Teller J.(2000) Niets, Hasselt – Amsterdam: Clavis Uitgeverij

Samenvatting
Het verhaal wordt verteld door Agnes en ze blikt terug op iets dat acht jaar geleden is gebeurd. Het boek begint met de woorden: 
‘Er bestaat niets van betekenis, dat had ik allang door. Daarom heeft het geen zin om iets te doen, dat heb ik net begrepen.
Een uitspraak van Pierre Anthon, een leerling van de zevende klas van de lagere school in het dorpje Tering. Vanaf dat moment ging Pierre in een pruimenboom zitten en weigerde verder nog iets te doen. Het leven was zinloos. Deze houding verontrustte de andere leerlingen van zijn klas. We moeten er iets aan doen, vonden ze. We moeten hem op andere gedachten kunnen brengen. Het leven heeft wel zin! Maar hoe? Ze bedachten van alles om hem uit zijn boom te halen en komen op een gegeven moment op het idee om een soort van tentoonstelling te organiseren. Dit werd de ‘berg van betekenis’ die ze oprichtte in een houtzagerij. Iedereen brengt een soort van ‘offers’ van zaken die wel betekenis hebben. Het gaat vaak om het dierbaarste dat ze bezitten. Dit begint vrij normaal, maar loopt al snel volledig uit de hand. Het gaat zo, wie wat heeft geofferd mag een volgende aanwijzen. Het begint onschuldig met het offeren van een paar sandalen, maar al snel worden veel extremere zaken van elkaar geëist. Zo wordt er een dood broertje opgegraven, moet een middelvinger worden afgehakt en geeft een meisje haar maagdelijkheid op. Langzamerhand verdwijnt de onschuld en maakt deze plaats voor gruwelijkheden. En dit terwijl Pierre Anthon niet eens onder de indruk is van dit alles. Pas nadat een jongen klikt bij de 'grote mensen' komt de rest achter het bestaan van deze berg. De politie besluit om de houtzagerij te sluiten en een einde te maken aan het ritueel. De berg komt in de publiciteit en een museum in New York biedt er een paar miljoen voor. Ze vinden het een uniek kunstwerk en het wordt dan ook verkocht. Voordat het wordt verkocht, komt het nog tot een grote ruzie, waar Pierre Anthon wordt bijgehaald. Maar dit verergert de situatie alleen maar, en hij wordt geschopt en geslagen door iedereen. Op een gegeven moment druipen alle jongeren af en blijft Pierre alleen achter. Die nacht gaat de houtzagerij in vlammen op..

---

Recensie
Ik vond het een bijzonder indrukwekkend en aangrijpend boek. Het is heel luguber geschreven en zit vol gruwelijkheden maar gaat in principe over de betekenis van het leven. Wat voor zin heeft het leven eigenlijk? Die vraag wordt telkens opgeroepen en de kinderen in dit boek proberen in al hun onvolwassenheid dit vraagstuk op te lossen door een ‘berg van betekenis’ op te richten. Een van de hoofdpersonen in dit boek, Pierre Anthon, is van mening dat het leven niets betekent. En hij vormt de aanleiding tot het gedrag van de rest van de klas. Het leven betekent niets en is zinloos. Dit komt terug in de volgende citaten: 

’..De aarde is vier miljard zeshonderd miljoen jaar oud, maar jullie worden hooguit honderd!’ riep hij een andere keer. ‘Het is daarom de moeite niet waard om te bestaan.’ (blz. 6)

En: ’... Alles is zinloos, want aan alles komt een eind. Op het moment dat jullie geboren werden, begonnen jullie al te sterven. En zo gaat het met alles.’(blz. 6)

Dit komt in eerste instantie over als een heel zwaarmoedig boek, dat de zin van het leven aan de kaak stelt. Dat riep dan ook gelijk de vraag bij mij op, is dit boek wel geschikt voor leerlingen in de leeftijd van 13 t/m 15 jaar? Ik denk het eerlijk gezegd van niet, in ieder geval niet voor het grootste gedeelte. Waarschijnlijk vindt het gros van de leerlingen dit onderwerp te zwaar en niet interessant genoeg om er een heel boek over te lezen. Al is het boek wel weer interessant voor leerlingen die van horrorverhalen en andere gruwelijkheden houden. Het staat namelijk bol van de aangrijpende en soms bloedige scènes, die voor sommigen waarschijnlijk wel een bepaalde amusementswaarde hebben. Toch lijkt me dit boek uiteindelijk niet geschikt voor alle leerlingen van deze leeftijdscategorie. En ik denk dat slechts een select gezelschap plezier beleeft aan het lezen hiervan. Een ander voorbeeld van de harteloosheid en koelbloedigheid waarin de personages in dit boek handelen blijkt uit de volgende fragmenten aan het einde van dit boek. Dit is het moment waarop Pierre te grazen wordt genomen door de rest van de groep en waarbij ze hem genadeloos mishandelen.

‘...ik weet niet of het vreselijk was of niet. Als ik er nu over nadenk, moet het gruwelijk geweest zijn. Maar zo ligt het niet in mijn geheugen opgeslagen. Wat ik me herinner is dat het rommelig was. En fijn. Het gaf een goed gevoel om Pierre Anthon te slaan.’ (blz. 107)

En: ‘...hij lag in een rare, gekromde houding met zijn nek naar achteren gebogen en helemaal blauw en gezwollen in zijn gezicht. Er stroomde bloed uit zijn neus en uit zijn mond en het zat ook aan de hand waarmee hij geprobeerd had zich te beschermen.’(blz. 107)

Een andere vraag die het bij me opriep was, hoe realistisch zijn deze personages nou werkelijk? Natuurlijk is het zo dat in een groepsproces individuele kinderen tot vreemde dingen in staat zijn. Men wil solidair zijn aan elkaar en gaat daarin heel ver, zoals in dit boek beschreven. Maar in dit verhaal leidt het tot wel heel extreme situaties. Daarbij is de geloofwaardigheid van Pierre Anthon ook twijfelachtig. Een jongen die een jaar lang niet naar school gaat en in een pruimenboom allemaal vreemde zaken roept, is op zijn zachtst gezegd discutabel te noemen. Erg realistisch zijn de personages dus niet. Al vond ik dit zelf niet echt storend voor het verhaal en misschien is het zelfs wel de kracht van het verhaal. 

Het boek bleef me eerlijk gezegd wel boeien. En ook voor leerlingen kan het goed zijn om al eens na te denken over, wat wil ik nou bereiken in het leven? Denk ik na over de dingen die ik doe? En de toekomst? Dat ze hierover aan het denken worden gezet door dit boek lijkt me een goede zaak. Al is het waarschijnlijk zo dat nog niet alle leerlingen hier aan toe zijn op die leeftijd. Maar wanneer je een leerling hebt die dit boek heeft gelezen zijn er wel tal van vragen te stellen waarmee je een discussie kunt aanwakkeren. Welk nut heeft ons leven en wat vind je nou echt belangrijk? Waar ligt de grens tussen goed en kwaad? Ben jezelf gevoelig voor groepsdruk en groepsgedrag? Door het hier met ze over te hebben kun je ze bewust maken van bepaalde zaken. Dat groepsgedrag soms ook gevaarlijk kan zijn, en je je gedwongen kan voelen dingen te doen waar je niet achter staat. Wanneer je ze hier waakzaam op kunt maken, heb je een belangrijke taak als docent vervuld. Daarmee kan het boek dus wel een bepaalde opvoedende en bewustmakende functie hebben.

Al met al vond ik het een spannend en ontroerend boek dat me op sommige moment echt liet nadenken over het hoe en waarom van bepaalde dingen. Ik heb het boek dan ook vrij vlot(in twee dagen) uitgelezen. Doordat ik steeds wilde weten waar dit vreemde groepsgedrag tot zou leiden bleef ik geboeid. Mijn conclusie is wel dat het boek waarschijnlijk niet voor iedereen is weggelegd. Maar dat het zeker voor bepaalde leerlingen nuttig kan zijn dit te lezen, en dat het ook ontzettend leerzaam kan zijn.  Daarbij is het een spannend en aangrijpend boek, al moet het wel een beetje in je straatje passen. Aangezien het vrij donkere en zware kost is. Wanneer je van de iets luchtigere werken houdt is dit niet aan te raden. Maar denk je na deze recensie, dit is wel wat voor mij. Dan zou ik zeggen, ga aan de slag!

Fatale Liefde - Mieke ter Voert

Fatale Liefde, Carry Slee (1e druk 2010), Amsterdam: Carry Slee en FMB Uitgevers

Samenvatting

Amber en Liz zitten op de kunstacademie en dromen van een eigen modezaak. Als op een dag de tante van Amber overlijdt, komt hun droom ineens een stuk dichterbij: Amber erft 30.000 euro.
Liz heeft een relatie met Djawad, die gevlucht is uit Iran. Tijdens die vlucht raakte hij gewond en moest hij een operatie ondergaan. Hierdoor denkt hij dat hij onvruchtbaar is. Als Liz op een dag zwanger blijkt te zijn, breekt de hel los. Liz denkt dat Djawad haar laat zitten en hij denkt op zijn beurt dat Liz is vreemdgegaan.
Ondertussen ontmoet Amber de rijke, charmante Leon, waar ze al snel verliefd op wordt. Hij zegt een mooie baan in de tv-wereld te hebben en bakken met geld te verdienen. Eigenlijk is Leon een gevaarlijke oplichter die het huis en de auto van zijn neef gebruikt wanneer die in het buitenland zit.
Liz vindt dat het nu niet de tijd is om moeder te worden en ze besluit een abortus te ondergaan. Bijna op hetzelfde moment komt Djawad erachter dat hij helemaal niet onvruchtbaar is.
Terwijl dit zich in Nederland afspeelt, zit Liz met Leon in Frankrijk. Daar weet hij haar 25.000 euro afhandig te maken, zogenaamd om een klant te betalen. Het zit Liz niet lekker dat ze haar erfenis bijna helemaal kwijt is, maar toch helpt ze Leon. Djawad komt er samen met zijn broer Youssef achter dat de villa waar Leon zogenaamd woont, helemaal niet van hem is. Ze waarschuwen de politie en proberen Liz en Leon op te sporen. Leon krijgt argwaan en na een paar angstige uren voor Liz komen ze uiteindelijk op Brussel Airport aan. Daar stapt Leon op het vliegtuig naar Nairobi en Liz komt gelukkig weer veilig terug naar huis.
Liz en Amber besluiten hun droom te blijven najagen en gaan door met plannen maken voor hun bedrijfje. Liz en Djawad vinden elkaar uiteindelijk weer terug en gaan de toekomst samen tegemoet.

Recensie

Eigenlijk vond ik Fatale Liefde een heel voorspelbaar boek. Je voelt al vrij snel aan hoe de rollen verdeeld zijn en wat er zeer waarschijnlijk met wie gaat gebeuren. De twee hoofdpersonen Liz en Amber vullen elkaar aan in dit verhaal. Wat hen met elkaar verbindt is dat ze op de kunstacademie zitten en samen een huis delen. Liz heeft een relatie die zeer voorspoedig lijkt te verlopen en Amber ontmoet aan het begin van het verhaal een man. Als lezer gunde ik het Amber ook om iemand te ontmoeten. Dat het dan nou net zo’n gladde jongen moet zijn met een mooi hoofd en snelle auto… Ik vind dat ietwat voorspelbaar. Aan die karakterschets voel je al dat het niet zomaar een verliefdheid zal worden. Anderzijds: als het een doodnormale jongen zou zijn met goede manieren dan zou het ook niet veel toevoegen aan het verhaal. Er moet dus wel iets misgaan tussen die twee.

Eindelijk actie - Mieke ter Voert

Eindelijk actie, Jacques Vriens (1^e druk 1990), Vroege Lijsters 2014, Houten, Uitgeverij Uniebroek

Samenvatting

In het verhaal wordt Boris gevolgd, een 15-jarige jongen met typische puberproblemen: puistjes, ruzie met zijn ouders, een irritant broertje, verliefdheden en vervelende leraren. Er gebeuren veel dingen in Boris’ leven. De ouders van Boris proberen met het Handboek Pubers het gedrag van hun zoon voortdurend te verklaren en dit komt Boris de neus uit. Op een feestje zoent hij eindelijk met Sascha, waar hij al lange tijd stiekem verliefd op is. Boris verklaart haar de liefde, maar is zij ook verliefd op hem? Als Boris op een dag thuis komt van school heeft zijn moeder de shag onder zijn bed ontdekt en dan breekt de hel los in huize Van der Velden. Boris besluit dat zijn leven drastisch moet veranderen: hij wil gerespecteerd worden en daarom moet hij een daad stellen. Tegenover de school zit een slagerij die reclame maakt voor speklappen. Het lachende varken op het reclamebord brengt Boris op een idee. Hij zal in actie komen tegen de bio-industrie. Samen met zijn vrienden beraadt hij een actie om de varkens in een megastal in de buurt te bevrijden.

Recensie

Eindelijk actie is een makkelijk te lezen boek met enerzijds voorspelbare, herkenbare onderwerpen voor pubers: verliefdheden, puistjes, leraren, ouders. Anderzijds heeft het boek een verrassende invalshoek door in te zoomen op de bio-industrie. Ik heb dit boek in één keer uitgelezen en dit komt door de afwisseling tussen die aspecten: herkenbaar/voorspelbaar en verfrissend/spannend.

16 & zwanger Wat nu? - Fleur Metzemaekers

Hoefnagel, M. (2006) 16 & zwanger wat nu? Amsterdam: Uitgeverij Eenvoudig Communiceren

Samenvatting
Esther is een meisje van 16 jaar. Op haar verjaardagsfeest beleeft ze een romantische avond met de coolste jongen, Joris, van de school. Ze zoenen in de gang en gaan daarna samen naar boven. Ze gaat voor de eerste keer in haar leven met hem/een jongen naar bed en raakt zwanger.
Ze komt hier al vrij snel achter, maar durft niks tegen Joris te zeggen. Er gaan enorm veel vragen door haar hoofd. Wat zal Joris ervan vinden? Moet ze het kindje houden? Is ze niet te jong? Om rustig na te denken over al deze vragen besluit ze om een aantal dagen naar haar oma te gaan. Met haar oma heeft ze een heel goede band en waarschijnlijk kan haar oma haar van wijze raad voorzien. 

Recensie
16 & zwanger wat nu? is een boek voor jongeren met taalproblemen in het praktijkonderwijs en vmbo. Het is een roman voor jongeren uit de Reality Reeks. Die serie bestaat uit boeken met herkenbare onderwerpen voor jongeren. 
Drs J. Hetebrij schrijft: 'De schrijfster is een van de initiatiefnemers van de Stichting Makkelijk Lezen. Zij slaagt erin heel rechttoe rechtaan haar verhaal over de ongewenst zwangere Esther (16) te vertellen'.[1]
Heel rechttoe rechtaan is het zeker. Het boek begint bij het moment dat de moeder van Esther haar afzet bij het station. Vervolgens koopt Esther een kaartje voor de trein, dan gaat ze even een winkeltje in om een tijdschrift te kopen, en neemt de schrijfster je mee in de gedachten van Esther wanneer ze alleen in de trein zit. Omdat ze alleen is en weinig afleiding heeft neemt ze iedereen in haar omgeving op. Ze heeft nu ook de 'rust' om aan de baby in haar buik te denken. Aan elk nieuw onderwerp is een hoofdstuk gewijd. Daarin worden de gedachten van Esther beschreven en krijg je, in heel eenvoudige taal, een helder beeld van haar omgeving:
''Ik ga even langs de winkels, denkt Esther. Er zijn leuke winkels in de stationshal. Een boekwinkel. Een cadeauwinkel. Een snoepwinkel. Een kleine supermarkt. Een drogist. Een bloemenwinkel".(blz. 9)

"Esther kijkt uit het raam. Die moeder is blij met haar baby, denkt ze. Zou ze tien of elf maanden geleden ook blij geweest zijn? Tien of elf maanden geleden, toen wist de vrouw net dat ze zwanger was. Net als Esther nu. Sinds drie weken weet Esther het. En ze is er helemaal niet blij mee". (blz. 15)

Candy - Myrna van Deursen

Myrna van Deursen, Candy

Brooks, K. (2005) Candy. Uitgeverij Manteau, Antwerpen.

Samenvatting

De hoofdpersoon Joe leert het meisje Candy kennen als hij in Londen op weg is naar een arts. Joe is direct gefascineerd door Candy. Ze is mysterieus en moeilijk te doorgronden. Joe en Candy hebben direct een klik, maar hij voelt dat Candy veel zaken verborgen houdt. Tijdens een date in het café komt Joe tot de conclusie dat Candy werkt in de drugs- en prostitutiewereld. De verslaving van Candy leidt ertoe dat ze haar lichaam moet verkopen. Haar pooier Iggy profiteert enorm aan Candy. Hij schuwt dan ook geen geweld om Candy bij zich te houden. Ondanks dat Candy leeft in een verdorven wereld, probeert Joe er alles aan te doen om Candy hieruit te halen. Dit is alleen geen gemakkelijk proces. Pooier Iggy zorgt voor veel tegenwerking. Joe komt voor een moeilijke keuze te staan. Kiest hij voor Candy of niet. Uiteindelijk escaleert de situatie compleet als Candy haar pooier neersteekt. Candy wordt opgenomen in een psychiatrische kliniek en de toekomst zal het uit moeten wijzen of Joe Candy ooit nog zal zien.  

Recensie

De achterflap van het boek is veelbelovend. The Guardian stelt: 'Een waarschuwing: aan Candy raak je verslaafd'. Volgens de Volkskrant 'is dit het soort puberliteratuur waarmee bibliotheken vol moeten staan'.[1] Na het lezen van het boek ben ik het maar gedeeltelijk eens met de stellingen van deze toonaangevende kranten. Het boek leest inderdaad gemakkelijk weg. Er is geen complexe verhaalstructuur en het taalgebruik is goed te volgen voor vijftien plus scholieren. De thematiek spreekt ook veel jongeren aan. De harde wereld van drugs, prostitutie en criminaliteit komt steeds aan bod, maar daar ontstaat ook meteen het probleem. Er zijn meer auteurs van jeugdliteratuur die maatschappelijke problematiek verwerken in hun verhalen en naar mijn inziens hier beter in zijn geslaagd.

Voor ik doodga - Myrna van Deursen

Myrna van Deursen, Voor ik doodga

Downham, J. (2007) Voor ik doodga. Uitgeverij Mouria, Amsterdam.

Samenvatting

De zestienjarige Tessa heeft kanker en is terminaal ziek. Haar zeventiende verjaardag zal ze nooit vieren. Tessa besluit alles nog uit haar leven te halen. Om al haar levensdoelen nog te bereiken maakt ze een bucketlist. Bovenaan het lijstje staat seks hebben met een jongen, want ze wilt het gewicht van een jongen op zich voelen. Haar wens komt uit, maar de nacht met Jake was teleurstellend en niet wat Tessa ervan verwacht had. De tweede wens is om een dag overal 'ja' op te zeggen, de derde wens is om ooit nog een keer drugs te gebruiken en tenslotte wilt ze ook een keer de wet overtreden. Deze laatste levenswensen van zijn dochter maken haar vader wanhopig. Het contact tussen vader en dochter verloopt niet gemakkelijk. Hij vindt dat haar levenswensen over het randje kunnen gaan en een vroegtijdige dood kunnen betekenen. Tessa ligt hier niet wakker van, want na de slechte ervaringen met Jake is ze verliefd geworden op haar buurjongen Adam en ze gaat toch dood. Samen met hem stort ze zich in een prachtig liefdesavontuur om al haar wensen nog uit te laten komen. Als Tessa uiteindelijk overlijdt is Adam bij haar. De laatste dagen van het leven van Tessa zijn zwaar en ze komt tot de conclusie dat haar wensen niet meer zo belangrijk zijn. De band met haar naasten is het belangrijkst geworden in plaats van haar bucketlist.

Recensie

Het plot van het boek komt sterk overeen met het boek een weeffout in onze sterren van John Green.[1] Beide boeken gaan over een jong meisje dat verliefd wordt tijdens een terminale ziekte. Het grote verschil is dat Tessa's grootste angst is om volwassen ervaringen te missen. Seks, drugs, liefde en wetsovertredingen hebben een centrale rol in haar bucketlist. Deze onderwerpen worden niet expliciet genoemd in het boek van John Green.

Auteur Jenny Downham heeft op een krachtige en aansprekende manier expliciete onderwerpen in het verhaal weten te verwoorden, zonder dat het ranzig is geworden. De seksualiteitsbeleving van hoofdpersoon Tessa wordt vrijwel aan het begin beschreven. Bij sommige lezers zal dit een schrikeffect opwekken, maar jongeren van deze leeftijd houden zich immers wel bezig met de 'bloemetjes en de bijtjes', zelfs als ze terminaal ziek zijn. Knap dat de schrijfster dit zo duidelijk en herkenbaar heeft weten te verwoorden: "Hij steunt op zijn armen en beweegt langzaam boven me, met zijn gezicht opzij en zijn ogen stijf dicht. Dit is het dan. Het gebeurt echt. Ik beleef het nu. Seks. Als het over is, voel ik me vooral klein en stil onder hem." (blz. 29.)

De auteur beschrijft direct daarna hoe de wensen van Tessa ook tegen kunnen vallen. Tessa had een prachtig beeld van seks in haar hoofd, maar in werkelijkheid blijkt het anders te zijn: "Ik kan hem niet aankijken, dus schuif ik naar hem toe en begraaf me dieper, verstop me in zijn armen. Ik weet dat ik me volslagen belachelijk maak. Ik snotter als een klein kind over hem heen en ik kan er niet mee ophouden , verschrikkelijk is het". (blz. 29) Haar wens om seks te hebben voor haar dood is uitgekomen, maar haar gevoel daarna is verschrikkelijk. Als lezer stel ik mij de vraag of je alles wel uit het leven moet persen, moet je alle grenzen opzoeken en moet je alles hebben ontdekt? Zou je daar echt gelukkig van worden? De auteur weet je met het verhaal aan het denken te zetten over je eigen wensen, maar ook je kijk op seksualiteit, drugs en andere experimenten in het leven.

In korte tijd beleeft Tessa allerlei volwassen levenswensen en dit leidt tot een explosie van levenservaring in het jaar dat ze nog heeft. Dit is indrukwekkend om als lezer te volgen. De auteur heeft zich prachtig weten in te leven in een terminaal meisje van zestien dat nooit zeventien zal worden. Niet alleen de levenswensen van Tessa zijn direct en aangrijpend beschreven, maar ook haar gevoelens: "Het komt en gaat. De mensen denken dat je moedig en dapper wordt als je ziek bent, maar dat is niet zo. Het voelt meestal alsof ik word gestalkt door een psychopaat, alsof ik elk moment doodgeschoten kan worden, maar soms denk ik er uren niet aan".(blz. 112.) In het boek wordt ook duidelijk hoe eenzaam het is om terminaal te zijn. Iedereen staat om je heen en is lief voor je, maar uiteindelijk moet je toch zelf op reis en het laatste stukje alleen loslaten. Deze angst komt binnen bij de lezer. Het boek is voor vijftien plus jongeren geschreven en door de simpele schrijfwijze van de auteur worden deze gevoelens ook helder overgebracht naar de doelgroep van dit boek. Deze manier van schrijven zorgt er ook voor dat je aangegrepen kan worden door het verhaal. Dit zal voor iedereen verschillend zijn. Ik moet bekennen dat ik als lezer vooral op het einde een traantje weg moest pinken. Het leven is nu eenmaal niet eerlijk als je zo jong moet loslaten. De schrijfstijl leidde ertoe dat ik helemaal in het verhaal werd meegezogen op het moment dat Tessa zal gaan sterven. "Het is goed, Tessa, je mag gaan. We houden van je. Je mag weggaan. 'Waarom zeg je dat?' 'Misschien wil ze toestemming om te sterven'.'Ik wil het niet. Mijn toestemming krijgt ze niet'." (blz. 299)

Het boek is op indrukwekkende wijze beschreven met een aangrijpende thematiek. Dit maakt het boek ook niet meteen voor iedereen geschikt. Het is niet een boek dat je voor de ontspanning even tussendoor leest. Het zet je aan het denken, het is ontroerend en als jezelf niet fijn voelt dan is dit boek zeker geen aanrader. Ik zou het boek zeker aan leerlingen aanraden. De dood en levensvragen- en/of wensen zijn ook zaken die jongeren bezighouden. Veel leerlingen hebben in hun omgeving te maken gehad met verlies. Door het expliciet beschrijven van onderwerpen als seks, drugs en onzekerheden raakt het ook de belevingswereld van jongeren.

[1] Green, J. (2012) Een weeffout in onze sterren. Lemniscaat, Rotterdam.

Verdoofd - Elle van de Bogaart, recensie door Juliën Reumkens

Van de Bogaart, E. (2010), Verdoofd.  Houten: Van Wolkema & Warendorf

Samenvatting
Het boek gaat over de 16-jarige Roos, een meisje dat ontzettend onzeker is over haar lichaam en in tegenstelling tot de meeste van haar leeftijdsgenoten nog niet zo bezig is met seks. Maar haar broer, vriendinnen, iedereen heeft het erover! Gek wordt ze ervan! Wanneer ze samen met haar vriendin Bo naar een verkleedfeestje gaat, gebeurt er iets vreselijks.. Ze wordt gedrogeerd en verkracht. Wat ze zich nog herinnerde is dat ze best veel gedronken had en door een jongen, verkleed als piraat, naar boven werd gebracht. Vanaf dat moment wist ze niet veel meer. Wanneer ze weer wakker wordt ziet ze Bo en Ruby. Ruby is de zus van een jongen uit haar klas op wie ze wel een oogje heeft, genaamd Nick. Bo en Roos besluiten naar huis te gaan en Roos voelt zich ontzettend misselijk. Al snel na het feest wordt duidelijk dat haar eigen vriendinnen GHB in haar drankje hadden gedaan. Ze dachten dat ze zich dan iets meer zou ontspannen en misschien wel met een jongen zou zoenen. Het liep dus anders, en Bo voelt zich daar ontzettend schuldig over. Zeker nadat ze hoorde wat er met Roos is gebeurd. Wie had haar verkracht? En was ze misschien wel zwanger? Ze voelde zich misselijk, vies en walgde van zichzelf. Ruby had de verkrachting zien gebeuren en had de dader herkend aan zijn schoenen. Ze besluit hem te confronteren, maar hij ontkent alles en ze gelooft hem. Doordat ze stiekem een oogje op hem heeft, is ze gemakkelijk te beïnvloeden. Roos kan zich nog herinneren dat het een piraat was geweest met een tatoeage op zijn onderarm, en bespreekt dit met Bo. Ze besluiten om de dag na het voorval naar de huisarts te gaan voor een onderzoek. Ze krijgt een morning-after pil en ontdekt later ook nog dat ze chlamydia heeft. Nu weet ze zeker dat ze verkracht is! De broer van Roos, Justin, had het gesprek over de verkrachting gehoord en wist wie de dader was. Er was er maar een met een dergelijke tatoeage het dorp!

---

Hij neemt het heft in eigen handen en wil hem laten boeten voor zijn daden, en er daarna voor zorgen dat hij zichzelf aangeeft. Ondertussen komen ook Bo en Roos, samen met Ruby en Nick steeds dichter bij de waarheid. Ze achterhalen wie de dader is, het is Ramon de Wit. Een jongen uit het voetbalteam van Justin en Nick. Doordat Ruby goed contact heeft met Ramon, bedenken ze een plan om bewijs van de verkrachting te verzamelen. Ruby zou hem proberen te verleiden en tegelijkertijd zijn telefoon stelen. Hierop stonden namelijk naaktfoto’s van Roos die hij gemaakt had tijdens de verkrachting. Bewijs dus! In de tussentijd biecht Roos alles op aan haar ouders en die besluiten de politie in te lichten. De telefoon van Ramon wordt gestolen en hij wordt daarna ook nog bedreigd door Justin. Vlak daarna wordt hij opgepakt door de politie en het doek valt. Op het einde van het boek krijgt Roos een berichtje van Nick, die haar overduidelijk leuk vindt, om iets af te spreken. Voor het eerst in dagen krijgt Roos weer een glimlach op haar gezicht..

Recensie
Dit boek deed mij denken aan de boeken van Carry Slee die ik vroeger veelvuldig heb gelezen en waaraan ik veel plezier heb beleefd. Jeugdboeken als Razend, Radeloos en Pijnstillers gaan net zoals Verdoofd over jongeren met alledaagse problemen die in heftige situaties terechtkomen. Het is een vermakelijk boek dat redelijk eenvoudig is geschreven. Een meeslepend verhaal met aansprekende thema’s als seks, alcohol en erbij willen horen.. Iets dat voor leerlingen van de middelbare school natuurlijk aan de orde van de dag is. Ze kunnen zich dan ook goed identificeren met een van de hoofdpersonen, bijvoorbeeld de hoofdpersoon Roos. Een onzeker meisje van 16 die midden in de pubertijd zit. Zij zal voor veel meisjes van die leeftijd herkenbare problemen hebben. In de volgende passage beschrijft ze de worsteling met haar onzekerheid.

Ze laat haar mobiel op haar buik vallen. Als ze hem een paar seconden later wil oppakken, belanden haar handen op haar borsten.
Ze zijn te klein. Veel te klein.
In drie jaar tijd was haar cupmaat veranderd van 75AA naar 75A.
Van erwtjes naar spruitjes. Fantastisch.
Ze denkt aan de sms van Bo. ‘Vanavond gaat het gebeuren.’ Zou ze het echt doen met Gio of wil ze alleen maar indruk maken? Ik kan me niet voorstellen dat ik nu al met iemand naar bed zou gaan. Het lijkt me echt eng. En het doet vast hartstikke veel pijn. Misschien vindt de hele wereld het stom of ouderwets, maar ik wacht tot het moment dat ik zeker weet dat ik eraan toe ben, dat ik het echt wil. Met een heel leuke jongen.  (blz. 7)

Ondanks dat het soms een redelijk clichématig boek is met voorspelbare situaties, is het voor de doelgroep (12-15 jaar) een spannend boek. De personages en situaties worden zeer herkenbaar en realistisch weergegeven. Al blijven ze redelijk oppervlakkig en zit er weinig diepgang in. Wel is het confronterend, omdat iets dat normaal een ‘ver van je bed show’ is, nu ineens heel dichtbij komt. Het gebruik van alcohol in combinatie met een verdovend middel als GHB kan nare gevolgen hebben. Je wordt als lezer echt met de neus op feiten gedrukt. Hierdoor heeft dit boek ook een zekere waarschuwende boodschap aan de jonge lezer. Het geeft de gevaren weer van een partydrug als GHB in combinatie met de onwetendheid van kinderen van deze leeftijd. Ook het centrale thema verkrachting, zorgt voor ontroering en grijpt je aan. Het is ook zeker niet iets dat slechts zelden voorkomt. Helaas!

Een klein minpuntje vond ik dat in het boek weinig onvoorspelbare dingen gebeurden. Als je op zoek bent naar een boek met een verregaande psychologische gelaagdheid, ben je aan het verkeerde adres. Al is dat waarschijnlijk ook niet het doel van de schrijfster geweest voor deze doelgroep. Terwijl het boek vordert krijg je steeds meer hints over wat er gebeurd is, en sluit zich het net rondom de dader. Alleen de naam ontbreekt nog.. Tijdens het lezen ben je op zoek naar de antwoorden op de vragen die het boek oproept. Deze zijn vaak voor de hand liggend, doordat jij als lezer meer weet dan de personen in het boek. Toch blijft het redelijk boeiend en spannend. Zeker als ik me verplaats in een middelbare scholier, die zich nog beter zal kunnen inleven in een van de personages.

Een leuk element vond ik dat je inzage kreeg in de gedachten van bepaalde personages, zonder dat je meteen wist wie het was. Wie heeft het gedaan? Wie is de andere mysterieuze persoon wiens gedachten je telkens leest? Je wordt al snel geconfronteerd met de dader van de verkrachting, deze komt aan het woord en je leert hem zodoende kennen. Dit geeft een leuke draai aan het boek, je weet informatie die de hoofdpersonen nog niet weten. Zo komt ook de broer van Roos aan het woord. Er word pas op het eind verklapt dat hij het was, (al heb je als lezer wel door dat het Justin moet zijn). Je komt ook zijn gedachten en motivaties te weten. Hij vindt namelijk dat hij het recht heeft om de dader in eerste instantie zelf te straffen, voordat hij zichzelf zal aangeven. De volgende passage is de eerste ‘kennismaking’ als lezer met de dader Ramon.

Hij wordt wakker van de voordeurbel. Het is elf uur. Flarden herinneringen flitsen door zijn hoofd.
‘’Het feest van Nick. Het meisje.’’
Het stelt hem gerust dat hij zeker weet dat niemand hem gisteren heeft gezien. Niet toen hij haar naar boven had gebracht, maar ook niet toen hij zich na een half uurtje weer in de feestende meute had gemengd, Zijn ploegmaten waren toen al veel te donken geweest om überhaupt nog iets op te merken.(blz. 33)

Door de beschrijving van de dader krijg je een inkijk in het karakter van deze jongen, iemand die totaal geen spijt heeft van zijn daden. Hierdoor werd bij mij nog meer antipathie opgewekt en ga je als lezer hopen dat hij snel wordt gepakt! Het blijft echter wel weer bij een redelijk korte en oppervlakkige toelichting, wat ik betreur.

Op het einde van het boek worden uiteindelijk alle vragen, waarvan je zelf het antwoord al min of meer in je hoofd had, onthuld. Er gebeuren meerdere zaken tegelijkertijd zodat je wel geïnteresseerd blijft in de afloop. Ruby en Nick proberen de telefoon van Ramon te stelen, Justin lokt Ramon met een list naar het hockeyveld om zijn angst te kunnen ruiken en zien wanneer hij hem confronteert, en op hetzelfde moment lucht Roos haar hart bij haar ouders. Op dit moment komt alles samen en wordt de dader eindelijk gepakt, iets waarvan je weet dat het gaat gebeuren maar waarvan je niet precies weet hoe en wanneer. De laatste pagina eindigt met het hoopgevende sms-verkeer tussen Roos en Nick. Deze vinden elkaar al een hele tijd leuk, en besluiten dan toch maar iets af te spreken. Ik vond het een leuke afsluiter want zo eindigt het nare verhaal toch met een positieve noot. Een weergave van het einde van het boek.

Over twee uur gaat ze met haar ouders naar het bureau om aangifte te doen. Nick, Ruby en Bo gaan met haar eigen ouders. Ze sterft van de zenuwen. Na vandaag zal het alleen maar beter worden. Nick had vanmorgen om zeven uur al een berichtje gestuurd.

Lieve Roos,Ik moet veel aan je denken. Ruby en ik gaan zo meteen naar het bureau. Misschien zie ik je daar. Mag ik daarna even bij je langskomen? Als je het niet wilt moet je het eerlijk zeggen. X Nick.

Voor het eerst sinds lange tijd verschijnt er een glimlach op haar gezicht. Ze stuurt een berichtje terug.
Hoi Nick, ik vind het leuk als je komt. X Roos. (blz. 125 -126)

Terugkijkend vond ik het vooral een vermakelijk boek dat gemakkelijk weg leest. Ik heb het boek in één dag uitgelezen, al is dit mede doordat het met zijn 125 pagina’s een geringe omvang heeft ;) Om die (eerstgenoemde) reden zou ik het wel willen aanraden aan de leerlingen. Maar wil je een boek met iets meer diepgang en originaliteit dan is het minder geschikt. Wel leest het zich dus eenvoudig weg, en is het aangrijpend en spannend. Doordat het een aaneenschakeling is van gebeurtenissen en er steeds word geschakeld tussen verschillende personages blijft de vaart erin. De onderwerpen zijn voor een middelbare scholier leerzaam en spannend. Wil je je leerlingen vermaken met een simpel, maar toch spannend en enigszins leerzaam boek? Dan raad ik het zeker aan!

Boy 7, Ida van Mazijk

BOY 7

Mous, M. (2009). Boy 7 (8^e druk). Houten: Van Holkema & Warendorf.

Samenvatting

Een jongen wordt wakker op een uitgestrekte grasvlakte. Hij weet niet waar hij is en hoe hij er is gekomen. Daarnaast weet hij ook niet meer wie hij is. Het lijkt alsof alle informatie over zijn identiteit uit zijn geheugen verdwenen is.
De jongen noemt zichzelf Boy Seven, op basis van de woorden die in zijn kledingstukken zijn genaaid. Al snel leert hij Lara kennen en met haar hulp gaat hij op zoek naar zijn identiteit. Wanneer hij zijn dagboek terugvindt komt hij veel over zijn verleden te weten. Het blijkt dat hij eigenlijk Sam Waters heet en dat hij lange tijd gevangen gehouden is, samen met een aantal andere jongens.
In het dagboek leest Sam over zijn tijd in de gevangenis. De gevangenen hebben geen namen, maar nummers. Sam wordt Boy 7 genoemd. De opgesloten jongens hebben één ding gemeen: ze beschikken over bijzondere talenten, zoals hacken en inbreken.
Het blijkt dat de tieners het slachtoffer zijn geworden van CooperationX. Deze malafide organisatie wist het geheugen van jongeren en maakt hun gedachten bestuurbaar. Op deze manier kunnen zij talenten inzetten voor criminele doeleinden. Gelukkig weet Sam zijn geheugen terug te krijgen en is hij CooperationX uiteindelijk te slim af. Of toch niet? 

Recensie

De opbouw van Boy 7 doet denken aan andere films en boeken over geheugenverlies, zoals Memento[1]  en Voor ik ga slapen[2], en kent dezelfde spanning en snelheid. Binnen vijftig pagina’s zit je diep in het verhaal, speur je naar antwoorden en wantrouw je alle personages, inclusief de hoofdpersoon zelf.

Boy is zijn geheugen kwijt en hij heeft slechts enkele aanwijzingen waarop hij zijn zoektocht naar zijn identiteit kan baseren. Het verhaal ontvouwt zich in rap tempo wanneer Boy zijn oude dagboek terugvindt. Het lezen van het dagboek fungeert als een soort flashback naar de tijd dat Boy zijn geheugen nog had en dit biedt veel antwoorden op vragen die de lezer heeft verzameld in de eerst hoofdstukken. 

Een weeffout in onze sterren, Eva Rodigas

Green J., 2012, Een weeffout in onze sterren. Rotterdam, Lemniscaat.

Het boek gaat over een 16 jarig meisje met longkanker, Hazel Grace. Door haar longkanker moet ze altijd met zuurstofslangetjes en de daarbij horende zuurstoffles in een trekkarretje rondlopen. In een praatgroepje leert ze Augustus Waters kennen, een jongen die kanker heeft gehad en hierdoor een deel van zijn been mist. Ze worden verliefd op elkaar, al wil Hazel daar in eerste instantie niet aan toegeven. Ze is bang Augustus hart te breken wanneer ze zou komen te overlijden. Augustus trekt zich hier niks van aan en zorg ervoor dat Hazel ook verliefd wordt op hem. Hazel is een groot fan van het boek Een vorstelijke beproeving van Peter van Houtem, een Nederlandse schrijver. Het boek gaat over een meisje dat kanker heeft. Omdat het boek veel open eindjes heeft wil Hazel heel graag in contact komen met de schrijver om te vragen hoe het de personages verder vergaat. Ze heeft het menigmaal geprobeerd, maar het lukt haar maar niet om in contact te komen met de schrijver. Het lukt Augustus wel om in contact te komen met de persoonlijke assistent van Peter van Houtem (Lidewij Vliegenthart) en hij gebruikt zijn Wens om samen naar Amsterdam te gaan en de schrijver op te zoeken. De schrijver blijkt een vreselijk onaardige alcoholist te zijn en is erg onbeschoft tegen de twee pubers. Ze gaan boos bij hem weg. In Amsterdam vertelt Augustus dat de kanker is teruggekomen, hij heeft heel veel uitzaaiingen. Hazel is er erg verdrietig van, ze had altijd gedacht dat zij de eerste was die dood zou gaan, maar nu lijkt het omgekeerde waar. Weer terug in Amerika gaat Augustus hard achteruit en hij komt te overlijden. Hazel is er kapot van. Ze komt erachter dat Augustus in zijn laatste dagen iets geschreven heeft, en ze denkt dat het voor haar is, maar ze kan het niet vinden. Uiteindelijk komt ze erachter dat hij iets naar Peter van Houtem heeft geschreven. Via Lidewij krijgt ze de blaadjes.4 notitieblaadjes met een grafrede voor Hazel die Augustus voor haar heeft geschreven, maar waarvan hij graag wilde graag dat van Houtem er een mooi, lopend verhaal van maakte. Van Houtem wil dit niet doen, maar desondanks is Hazel heel erg blij met de aantekeningen van Augustus.

Omdat zoveel kinderen in mijn T2 klassen dit boek voor hun vorige boekverslag hadden gelezen, was ik erg benieuwd waarom ze er zo enthousiast over waren. "Oh juf, dat boek moet je echt lezen, het is echt zo mooi! Wel zielig, ik heb er wel bij moeten huilen juf..." Voor mij genoeg reden om mezelf op dit boek te trakteren.
Ik ben het helemaal met de kinderen eens, het is een erg mooi boek. En ja, ook ik heb erbij moeten huilen.... Het boek heeft me geraakt, mede doordat het zo realistisch geschreven is. Ik heb wel vaker boeken over mensen met kanker gelezen, maar dit is het eerste verhaal dat ook een paar dagen nadat ik het uit had in mijn hoofd is blijven zitten. Misschien komt het omdat het vrij bruut eindigt, en dat ik het zelf liever anders had gezien....
Je leert de personages door het boek heen goed kennen, het zijn round characters. Vooral Hazel verandert in de loop van het boek. De hoofdpersonen in het boek zijn geloofwaardige personages die je zomaar op straat tegen zou kunnen komen.
Het verhaal is een ik-vertelsituatie. Je beleeft alles door de ogen van Hazel. Er wordt nagenoeg niets verteld vanuit andere personages.
Ook vond ik de manier waarop het verhaal geschreven was erg meeslepend. Ik merkte aan mezelf dat ik zo met Hazel meeleefde, dat wanneer zij haar zuurstofslangetjes uit deed om bijvoorbeeld door de douane poortjes te lopen en haar longen niet lang daarna begonnen te protesteren omdat ze zuurstof tekort hadden, ik het zelf ook een beetje benauwd kreeg. Het stukje in het boek waar het hier over gaat citeer ik hieronder.
In plaatst van gefouilleerd te worden koos ik ervoor om door de metaaldetector te lopen zonder mijn karretje of zuurstoffles, of zelfs maar de plastic slangetjes in mijn neus. Ik liep door die scanner en het was de eerste keer in maanden dat ik een stap zette zonder zuurstof. Het was een wonderbaarlijk gevoel om me zo onbelast voort te bewegen, de Rubicon over te trekken, terwijl het zwijgen van het apparaat bevestigde dat ik, hoe kort ook, een niet-metalen wezen was.
De lichamelijke onafhankelijkheid die ik voelde kan ik moeilijk beschrijven, maar het was zoiets als toen ik klein was en een heel zware rugzak vol boeken had die ik overal mee naartoe zeulde, en als ik daar dan lang genoeg mee had rondgelopen en ik deed hem af, het voelde alsof ik zweefde.
Na tien seconden voelde het alsof mijn longen zich dichtvouwden, zoals bloemen in de schemering. Ik ging op een grijs bankje zitten, mijn hoest een miezerig kuchje. Ik voelde me behoorlijk ellendig tot ik de slangetjes weer in had. (pagina 117) Zo zijn er meer momenten in het verhaal dat Hazel om verschillende redenen haar slangetjes uitdoet en het dus zeer snel erg benauwd krijgt.
Ik kreeg tijdens het lezen erg veel sympathie voor de hoofdpersonen in het boek. Ze zijn verschillend, maar passen heel goed bij elkaar. Ze zijn allebei erg slim en gewaagd aan elkaar. Ze weten precies wat ze moeten zeggen om de ander te raken of aan het denken te zetten. Wat ik ook erg kon waarderen was de zwarte, sarcastische humor die ze samen en naar anderen hadden over hun ziekte of andere dingen. Daar citeer ik hieronder een aantal voorbeelden van.

De vader van Hazel en Augustus ontmoeten elkaar voor de eerste keer en praten over het ziek zijn van Augustus.
Mijn vader: 'Ben je ook een survivor?'
Augustus: 'Ja. Ik heb deze jongen er niet puur voor de lol afgehakt, al is het een prima manier om gewicht te verliezen. Benen zijn zwaar!' (pagina 71)

Hazel, haar moeder en Augustus zitten in het vliegtuig naar Amsterdam.
Hij keek even opzij naar mij en toen weer naar buiten door het raampje. 'We vliegen!' stelde hij vast. 'Heb je nog nooit gevlogen?' Hij schudde zijn hoofd. 'KIJK!' riep hij uit en wees uit het raampje. 'Ja,' zei ik. 'Ja, ik zie het. Het lijkt wel of we in een vliegtuig zitten. (pagina 121)

Hazel en Augustus hebben een gesprek over eventueel leven na de dood.
Zomaar uit het niets vroeg Augustus: 'Geloof jij in leven na de dood?' 'Ik ben van mening dat eeuwigheid een onjuist concept is.' 'Je bent zelf een onjuist concept,' zei hij schamper. 'Weet ik. Daarom word ik ook uit de roulatie genomen.' (pagina 137)

De band die Hazel met haar moeder heeft vond ik ook erg mooi omschreven. Soms vindt Hazel haar moeder een grote bemoeial en zeurpiet, maar over het algemeen is ze dol op haar moeder en vindt ze het erg fijn dat ze altijd voor haar klaarstaat. Ze maakt zich wel eens zorgen om haar moeder, omdat ze vindt dat haar moeder alleen nog maar voor haar leeft, en eigenlijk niks meer voor zichzelf doet. (later in het verhaal blijkt dat haar moeder stiekem studeert, maar dat ze niet wil dat Hazel dat weet)
Als laatste wil ik nog een paar stukjes citeren om de goede, hechte band met Hazel en haar moeder aan te tonen.

Augustus heeft aangeboden om Hazel en haar moeder mee te nemen naar Amsterdam. Hij wil daar zijn Wens voor gebruiken. Hazels moeder vindt dat ze het aanbod niet aan kunnen nemen.
'Dat is teveel,' zei ze hoofdschuddend. 'Dat kunnen we niet aannemen van iemand die zo goed al een vreemde voor ons is.' 'Hij is geen vreemde voor mij. Hij is met gemak mijn op een na beste vriend.' 'Na Kaitlyn?' 'Na jou,' zei ik. (pagina 78)

Als Hazel zeer ziek op de IC ligt, ze denken dat ze dood gaat, hoort ze haar moeder het volgende zeggen.
Kort voor het Wonder, toen ik op de IC lag en het ernaar uitzag dat ik zou doodgaan en mijn moeder tegen me zei dat het goed was om los te laten, en ik probeerde los te laten, maar mijn longen bleven zoeken naar lucht, snikte mijn moeder iets tegen de borstkas van mijn vader wat ik liever niet had gehoord en waarvan ik hoop dat zij nooit zal ontdekken dat ik het heb gehoord. Ze zei: 'Nu zal ik nooit meer moeder zijn.' Daar was ik behoorlijk kapot van. (pagina 98)

Al met al vond ik dit een prachtig boek dat ik ook met liefde en plezier aan zowel jullie als mijn leerlingen in de 2de klas aanraad. Ik denk dat het voor een aantal van mijn pubers ook echt wel goed zou zijn om dit boek te lezen, om ze een beetje bewust te maken van hun eigen rijkdom, hun gezondheid. Ik denk dat een groot aantal niet altijd even bewust is van het feit dat dat een heel groot rijkdom is. Het zal voor sommige leerlingen een pittig boek zijn. Niet alleen omdat het verhaal zo aangrijpend is, maar ook omdat het taalgebruik soms moeilijk is. Als ze daar doorheen kunnen lezen zullen ze hetzelfde ervaren als dat ik heb gedaan. Een mooi, meeslepend, maar ook droevig boek waar ze de komende tijd veel aan zullen moeten denken.

ps. Ik ga nu de film kijken van het boek. Tissues mee en genieten!

Jan Terlouw: Oorlogswinter - recensie door Robert Termorshuizen

Terlouw, J. (1972). Oorlogswinter (35e druk). Rotterdam: Lemniscaat.

Oorlogswinter, bekroond met een Gouden Griffel in 1973 en verfilmd in 2008, beschrijft de belevenissen van de vijftien-, en later zestienjarige Michiel van Beusekom, in de periode oktober 1944 tot mei 1945. De winter van 1944-45 staat bekend als de Oorlogswinter; een zeer strenge winterperiode aan het einde van de Tweede Wereldoorlog.

We leren Michiel kennen als een eerlijke en hulpvaardige jongen die gaandeweg steeds meer betrokken raakt bij het ondergrondse verzetswerk. Dit wordt in gang gezet als Dirk, een jongen uit het dorp die in het verzet zit, gevangen wordt genomen. Door een brief van Dirk en dingen die anders lopen dan gepland, zal Michiel de zorg op zich nemen voor Jack, een gewonde en verborgen gehouden Engelse piloot. Het is het begin van een reeks spannende gebeurtenissen waarbij het gezin van Michiel, zijn 'oom' Ben, mensen uit het dorp en de nabije omgeving, en uiteraard Michiel zelf, belangrijke rollen spelen. De verschrikkingen van de oorlog worden hierbij regelmatig benoemd en hebben ook consequenties voor de gebeurtenissen. De vader van Michiel, de burgemeester van het dorp, wordt bijvoorbeeld doodgeschoten door de Duitsers bij een wraakactie. Zo zijn er meer dingen die niet voorspoedig en voorspelbaar verlopen. Maar Dirk komt vrij, de verrader wordt ontmaskerd en de vermeende verrader gerehabiliteerd. Ook de overige puzzelstukjes vallen op hun plaats en in het laatste 'echte' hoofdstuk van het boek (16) is de bevrijding een feit. Het boek leest gemakkelijk weg en is onderhoudend. Je wordt als lezer nieuwsgierig gemaakt naar de precieze toedracht van de gebeurtenissen en de ontknoping die er op volgt.

Van Lieverlede van Mensje van Keulen door Ellen Noordraven.

Keulen, M. van. (1975) Het vroege werk: Van Lieverlede. Amsterdam-Antwerpen: Uitgeverij Atlas.

  

In een hopeloos verstikkende sfeer slijten de 18-jarige Hanna en haar zieke en bedlegerige moeder hun dagen in een oude, vochtige en gehorige benedenwoning in een armoedige volksbuurt.

De vader, een harteloze alcoholist met losse handjes die niet van zijn dochters kon afblijven, is reeds overleden. De oudere zus van Hanna, Coby, is inmiddels getrouwd en moeder van een klein dochtertje. Ze woont niet meer thuis en komt maar sporadisch langs omdat ook zij gek wordt van de depressieve sfeer die in het huis hangt.

De moeder is een egoïstisch en egocentrisch oud mens dat de hele dag loopt te klagen en zichzelf met name heel erg zielig vindt. Omdat ze haar bed nauwelijks meer uitkomt wil ze niet dat Hanna gaat werken maar thuisblijft om haar te verzorgen.

Hanna, een onzeker meisje zonder opleiding of ambitie, neemt deze zorg op zich maar van een liefdevolle band tussen moeder en dochter is geen sprake. Hanna irriteert zich zelfs in toenemende mate aan haar moeder maar bij gebrek aan andere contacten zijn de twee aan elkaar overgeleverd. Zelfs een poging om een relatie te krijgen met de uitermate onsympathieke en schofterige Addie, loopt op niets uit.

De enige persoon met wie Hannah nog contact heeft is haar zus. Maar aan Coby, de knapste en oudste van de twee, krijgt Hanna in de loop van het verhaal een steeds grotere hekel vanwege diens egoïstische houding. Op het einde van het verhaal staat Hanna er dan ook helemaal alleen voor.

 Lees meer......

WAT EEN LAND! recensie door Evelien van Wieringen

Van Wissen, D. (2008). Wat een land! Houten: Van Goor

In 2008 schreef de toenmalige Dichter des Vaderslands Driek van Wissen de dichtbundel Wat een land! Een dichtbundel voor kinderen en jongeren over Nederlandse gewoontes en gebruiken. De vrolijk geïllustreerde bundel begint met -toen nog- koning Beatrix, haar drie zonen en Koninginnedag en gaat vervolgens aan de hand van andere vieringen en gewoontes het jaar rond; de nieuwe haring, met de caravan naar Frankrijk, Sinterklaas en de Elfstedentocht. Het is het welbekende lied Vijftien Miljoen Mensen, maar dan in dichtvorm. Moraal van het verhaal: wij zijn gewend aan onze gewoontes en gebruiken, maar ook wij Nederlands maar een eigenaardig volkje zijn. Ofwel:

Want wat een Nederlander doet                            
Omdat hij daar zo aan gewend is
Is voor wie daar niet mee bekend is
Iets waar men hard om lachten moet (Wat een land!, p.79)

In de gedichten lukt het de Groningse Van Wissen inderdaad om op treffende wijze onze -soms rare- gewoontes onder de loep te nemen. Nederlanders die op vakantie in verre oorden nog steeds het liefst patat met appelmoes eten, werknemers die braaf vier boterhammen met kaas in een boterhamzakje mee naar de zaak nemen en ons massale bezoek aan de IKEA op tweede Paasdag.

In de gedichtjes komt Van Wissens -soms kritische- mening duidelijk naar voren. Zo heeft hij het een en ander aan te merken op het Nederlandse koningshuis. Met een koningin die vooral veel lintjes doorknipt, maar verder niets te vertellen heeft. En de drie prinsen die tijdens Koninginnedag kinderlijk bezig zijn met hinkelen en koekhappen.

Een andere boodschap die in de gedichten duidelijk naar voren komt is Van Wissens mening over de positie van kinderen in ons land. Die hebben het hier ontzettend goed! Ze hebben inspraak over wat er gegeten wordt, waar de vakantie dit jaar heen gaat en ze mogen ongestraft stickies roken. En als voormalig docent Nederlands benadrukt hij ook wat een voorrecht het is om het recht te hebben op goed onderwijs:

Elk kind mag hier tot zestien jaar
Met in zijn schooltas gratis boeken
Voor niks een dure school bezoeken
Dus wie toch spijbelt, doet wel raar (Wat een land!, p.22)

Van Wissen weet zowel op licht spottende wijze onze eigenaardigheden te benoemen, als onze gebruiken op heldere en grappige wijze uit te leggen. Hierdoor is het gedicht voor kinderen, maar ook zeker voor volwassenen leuk om te lezen.

Ondanks dat het boekje vol staat met zulke rake observaties, was ik niet zo zeer van het dichtwerk onder de indruk. Toen ik heb boekje meenam vanuit De Bibliotheek had ik Van een Dichter des Vaderlands wel wat meer verwacht dan de simpele rijmpjes in A-B-B-A-schema. Na wat naslagwerk bleek dit ook de kritiek te zijn geweest op de verkiezing van Van Wissen tot Dichters des Vaderlands in januari 2005. Van Wissen schreef vooral light verse; gedichten met een wat lichtere, speelse toon.  Men vond hem niet zozeer een dichter, maar meer aan handige rijmer. (www.schrijversinfo.nl/vanwissendriek) Sommige van de gedichtjes doen dan ook sterk denken aan andere vertegenwoordigers van de light verse; zoals die van Annie M.G. Schmidt.

In die bovenstaande kritiek kan ik me goed vinden. Het boekje komt op sommige momenten meer over als een snel geschreven Sinterklaasrijm, dan het werk van een Dichter des Vaderlands. Bijvoorbeeld:

De schaatsers zijn daar uitgevonden
In Friesland voor een schaatswedstrijd:
Ze worden in de wintertijd
Onder de voeten vastgebonden. (Wat een land!, p.72))

Kortom, een leuk en makkelijk te lezen rijmboekje dat gebruikt kan worden in de onderbouwklassen. Zowel om op laagdrempelige wijze kennis te maken met poëzie als met typisch Nederlandse wetenswaardigheden. Zo kunnen leerlingen bijvoorbeeld aan de hand van dit boekje aan de slag om in hetzelfde simpele rijmschema een gedichtje te schrijven over een onderwerp dat zijn leuk of bijzonder vinden aan ons land.