Fatale Liefde - Mieke ter Voert

Fatale Liefde, Carry Slee (1e druk 2010), Amsterdam: Carry Slee en FMB Uitgevers

Samenvatting

Amber en Liz zitten op de kunstacademie en dromen van een eigen modezaak. Als op een dag de tante van Amber overlijdt, komt hun droom ineens een stuk dichterbij: Amber erft 30.000 euro.
Liz heeft een relatie met Djawad, die gevlucht is uit Iran. Tijdens die vlucht raakte hij gewond en moest hij een operatie ondergaan. Hierdoor denkt hij dat hij onvruchtbaar is. Als Liz op een dag zwanger blijkt te zijn, breekt de hel los. Liz denkt dat Djawad haar laat zitten en hij denkt op zijn beurt dat Liz is vreemdgegaan.
Ondertussen ontmoet Amber de rijke, charmante Leon, waar ze al snel verliefd op wordt. Hij zegt een mooie baan in de tv-wereld te hebben en bakken met geld te verdienen. Eigenlijk is Leon een gevaarlijke oplichter die het huis en de auto van zijn neef gebruikt wanneer die in het buitenland zit.
Liz vindt dat het nu niet de tijd is om moeder te worden en ze besluit een abortus te ondergaan. Bijna op hetzelfde moment komt Djawad erachter dat hij helemaal niet onvruchtbaar is.
Terwijl dit zich in Nederland afspeelt, zit Liz met Leon in Frankrijk. Daar weet hij haar 25.000 euro afhandig te maken, zogenaamd om een klant te betalen. Het zit Liz niet lekker dat ze haar erfenis bijna helemaal kwijt is, maar toch helpt ze Leon. Djawad komt er samen met zijn broer Youssef achter dat de villa waar Leon zogenaamd woont, helemaal niet van hem is. Ze waarschuwen de politie en proberen Liz en Leon op te sporen. Leon krijgt argwaan en na een paar angstige uren voor Liz komen ze uiteindelijk op Brussel Airport aan. Daar stapt Leon op het vliegtuig naar Nairobi en Liz komt gelukkig weer veilig terug naar huis.
Liz en Amber besluiten hun droom te blijven najagen en gaan door met plannen maken voor hun bedrijfje. Liz en Djawad vinden elkaar uiteindelijk weer terug en gaan de toekomst samen tegemoet.

Recensie

Eigenlijk vond ik Fatale Liefde een heel voorspelbaar boek. Je voelt al vrij snel aan hoe de rollen verdeeld zijn en wat er zeer waarschijnlijk met wie gaat gebeuren. De twee hoofdpersonen Liz en Amber vullen elkaar aan in dit verhaal. Wat hen met elkaar verbindt is dat ze op de kunstacademie zitten en samen een huis delen. Liz heeft een relatie die zeer voorspoedig lijkt te verlopen en Amber ontmoet aan het begin van het verhaal een man. Als lezer gunde ik het Amber ook om iemand te ontmoeten. Dat het dan nou net zo’n gladde jongen moet zijn met een mooi hoofd en snelle auto… Ik vind dat ietwat voorspelbaar. Aan die karakterschets voel je al dat het niet zomaar een verliefdheid zal worden. Anderzijds: als het een doodnormale jongen zou zijn met goede manieren dan zou het ook niet veel toevoegen aan het verhaal. Er moet dus wel iets misgaan tussen die twee.

Toen ik het boek aan het lezen was, waande ik me in een film. Tussen het verhaal door zitten schuingedrukte passages over een ‘hij’ waarvan ik toch al vrij vlot het vermoeden kreeg dat het over Leon gaat. Een voorbeeld op pagina 46:

“… Daarna doet hij de vriezer open. Tussen de ingevroren biefstuk en kipsaté liggen verschillende kant-en-klaarmaaltijden. Hij houdt ze een voor een in zijn hand. Goedkeurend bekijkt hij de verpakte moussaka. …”

Als je daarna een passage leest waarin Amber aan Liz vertelt dat ze een dat heeft met Leon en dat hij voor haar wil koken, is het voor de lezer zo klaar als een klontje.

“…”Nee, Leon belde. Ik heb een uur met hem aan de telefoon gehangen. Zo’n schat. Hij gaat een keer voor me koken en vroeg of ik moussaka lust.” …” (p.51)

Carry Slee heeft ervoor gekozen om op die manier stukje bij beetje de identiteit van Leon prijs te geven. Ik zag het helemaal voor mijn ogen gebeuren: als ik weer bij zo’n schuingedrukt stukje kwam liep er een man door het beeld, onherkenbaar gemaakt doordat het schemert of je hem alleen van achteren ziet. Een soort van vage, ongrijpbare wereld die schuilgaat achter de werkelijkheid. Zo leef je als lezer steeds in twee werelden. Jij kent het werkelijke verhaal achter Leon, maar je weet dat Amber dit nog niet weet. Hierdoor wordt spanning gecreëerd en daar slaagt Carry Slee goed in.

De personages in Fatale Liefde zijn heel realistisch beschreven. De manier waarop bijvoorbeeld het karakter van Leon wordt uitgewerkt: iemand die alles en iedereen belazert en tot in de puntjes heeft uitgedacht hoe hij zijn rol zo geloofwaardig mogelijk kan neerzetten. Je kunt tegenwoordig hele wereldreizen verzinnen door foto’s te maken waar je zogenaamd onder een palmboom op een wit strand ligt te genieten, terwijl je in werkelijkheid in je eigen achtertuin in de zandbak zit. Het is goed voor te stellen dat een jonge, ietwat naïeve meid op zo’n type valt. Een knappe vent in een strakke wagen met bakken vol geld, de vraag is natuurlijk of zo iemand inhoudelijk ook aantrekkelijk is. Amber wordt snel verliefd en lijkt op haar hoede, maar toch trapt ze erin. Het doet mij denken aan de dingen die je vaak hoort over loverboys, ook al heeft dit verhaal daar niets mee te maken.

De verhaallijn tussen Djawad en Liz is interessant, maar niet heel verrassend. Djawad worstelt met zijn geheim: hij weet niet beter dan dat hij onvruchtbaar is. Als op een dag Liz toch zwanger blijkt te zijn, is hij direct klaar met haar. Liz snapt niet dat Djawad zo wreed tegen haar kan zijn. Je voelt dat ze beiden worstelen met de situatie.

“…”Alsjeblieft.” Ze stopt hem in zijn hand. Hij ziet het roze streepje. Zijn hele lichaam begint te trillen. “Dat kan niet.” fluistert hij. De kamer begint voor zijn ogen te draaien. Hij pakt de deurkruk vast om niet te vallen.
“Ik ben zwanger.” Liz begint te huilen. “Wat sta je daar nou? Je kunt toch wel iets zeggen? Je bent niet de enige hier die zich rot schrikt. Wat moeten we? We krijgen een kind.”
Djawad schudt zijn hoofd. “Nee, Liz, ik krijg helemaal geen kind. Jij krijgt een kind, zul je bedoelen.” …” (pag.119)

Hierna loopt Djawad weg van Liz met de beschuldiging dat zij is vreemdgegaan met zijn beste vriend Joe. Het is als lezer best frustrerend, omdat je weet dat Liz niet is vreemdgegaan en Djawad het dus wel bij het verkeerde eind moet hebben wat betreft zijn onvruchtbaarheid. Liz en Amber vertrekken vervolgens naar Curaçao om even te ontspannen. Als Liz terugkomt besluit ze een abortus te ondergaan. De spanning wordt flink opgevoerd door ongeveer tegelijkertijd Djawad erachter te laten komen dat hij helemaal niet onvruchtbaar is. Hij en Liz zijn tegelijkertijd in het ziekenhuis en ze komen elkaar bijna tegen. Toch vindt de abortus eerder plaats dan dat Djawad de kans heeft om Liz te vertellen dat hij dacht dat hij onvruchtbaar is, maar het helemaal niet is.  Slim bedacht van Slee, want ik zat hierdoor helemaal in het verhaal en begon zelfs te denken “Schiet nou toch op!”.

Net als je denkt dat Liz en Djawad elkaar voorgoed kwijt zijn, komt beste vriendin Amber om de hoek kijken. Zij weet de situatie te relativeren, iets waar deze verhaallijn ook echt om vraagt in mijn ogen.

“… “Wat een bizar verhaal.” zegt Amber als Liz alles heeft verteld. “Vreselijk voor jullie. En dat precies op deze dag. Had hij het maar een paar dagen eerder geweten. Maar het is wel goed dat Djawad weer ziek is geworden, anders had hij nooit geweten dat hij wél vruchtbaar was. En jij ook niet.”
“Alsof mij dat nog iets uitmaakt.” zegt Liz.
“Nou, als jullie ooit nog een kind willen, dan kan het tenminste. Sorry, Liz, luister maar niet naar mij. Het is nu niet het moment om daaraan te denken. Eerst maar hier overheen komen en weer vertrouwen in elkaar krijgen.”
“Hoezo vertrouwen? Waar heb je het over? Je denkt toch niet dat ik hem nog terug wil? Hij heeft me voorgelogen. Twee jaar lang.”
“Je hebt gelijk. Maar het lijkt me ook heel moeilijk om zoiets te vertellen.”
“Dus jij vindt dit normaal? Dat iemand over zoiets belangrijks zijn mond houdt? Altijd als het over kinderen ging, reageerde hij zo vreemd. Ik weet nu waarom. En dat praat jij goed?”
“Nee, natuurlijk niet. Maar je houdt van hem, en hij van jou.” (…)” (pag.129)

Ik probeerde tijdens het lezen steeds voor mezelf te bepalen met wie ik het meest kon meevoelen: Djawad of Liz. Aan de ene kant begrijp ik Djawad heel goed: hij is ervan overtuigd dat hij geen kinderen kan verwekken en als je vriendin dan toch zwanger blijkt te zijn dan kan dat onmogelijk van jou zijn. Djawad kiest ervoor om de deur voor Liz keihard dicht te gooien en ook zijn beste vriend Joe uit zijn leven te bannen. Ik kan me niet helemaal vinden in dit gedrag. Zelfs op dat moment kiest Djawad er niet voor om open kaart te spelen met Liz en het over zijn onvruchtbaarheid te hebben. Hierdoor maakt hij iets kapot tussen hen.

Liz worstelt ondertussen met haar zwangerschap en weet niet beter dan dat Djawad de vader is. Ze vindt zichzelf eigenlijk te jong om moeder te worden, en omdat Djawad zo reageert besluit ze uiteindelijk abortus te laten plegen. Als ik op die leeftijd, begin twintig, al wat langer een relatie zou hebben en er ineens achter kwam dat ik zwanger ben, zou ik daar ook goed over na moeten denken. Ben je er samen wel aan toe om een kind op de wereld te zetten? Maar als je partner dan zo bruut voor zijn verantwoordelijkheden wegloopt sta je er alleen voor en dan wordt het een stuk lastiger.

Ik denk dat Carry Slee dit dilemma goed in beeld heeft gebracht, omdat je met beide personen kunt meeleven. Je proeft geen voorkeur voor de ene kant van het verhaal of de andere. Abortus is in dit verhaal dan ook geen taboe, maar een heel redelijke oplossing voor Liz’ probleem. Je kunt het geheimhouden van Djawads onvruchtbaarheid veroordelen (want hij houdt Liz voor de gek), maar het wordt zo neergezet dat je heel goed inziet hoe moeilijk het voor hem is om erover te beginnen. Mannen zijn het ‘sterke geslacht’ en moeten voor nakomelingen zorgen. Dit kan Djawad niet en dat is pijnlijk genoeg voor hem.

Fatale Liefde is een young adult boek en het lijkt mij ook echt niet geschikt voor kinderen onder de 16 jaar. Het verhaal gaat over (jong)volwassenen die studeren en serieuze relaties krijgen of hebben, er komt drugsgebruik in voor en het karakter Leon is een psychopaat. Daarnaast speelt geld een grote rol. Ik verwacht dat de bovenbouw havo/vwo dit wel aan kan. Niet dat ik zou willen dat dergelijke onderwerpen onbesproken blijven in het vmbo of de onderbouw van havo/vwo. Het zijn geen taboes, maar bepaalde dingen worden wel heel expliciet verteld waardoor het voor jongeren die daar gevoelig voor zijn, aantrekkelijk kan overkomen. Bijvoorbeeld het drugsgebruik van Djawad en Joe. Zie pagina 25:

“…Joe geeft de joint aan Djawad door. “Jezus, wat een gaaf spul.” Na een paar hijsjes is Djawad al behoorlijk stoned.
“Ik neem nooit meer een job”, lacht Joe.
“Zo is het.” zegt Djawad, “Aan onze kop geen job.”
(…)
“O, de bel”, zegt Djawad. “Er wil iemand naar binnen.” Hij slaat zich door de rook heen naar het raam. “Liz’ ouders.” zegt hij.
“Dan krijgen ze toch ook een jointje, het is mijn feestje.” zegt Joe. ..."

De vraag is waar je beter aan doet: op deze manier luchtig en vrolijk het blowen aan bod laten komen, of het neerzetten als iets slechts en verkeerds. Ik zou jongeren absoluut niet willen aanmoedigen het te proberen, maar ik werd zelf ergens wel een beetje nieuwsgierig wat zo’n joint voor effect zou hebben op mij. Ik heb nooit gerookt, laat staan geblowd, en ik heb er nooit behoefte aan gehad, maar ik kan me voorstellen dat jongeren hierdoor benieuwd worden.