Voor jou 10 anderen, Ida van Mazijk

Voor jou 10 anderen

Oldenhave, M., & Eck, C. van. (2008). Voor jou 10 anderen (druk: Jonge Lijsters, 2011). Amsterdam: Em. Querido's Uitgeverij

Samenvatting

Cynthia wordt als baby door haar moeder achtergelaten in een illegaal kindertehuis. Dit tehuis wordt geleid door mama Riet en haar dochter Mia. Mama Riet heeft het nogal druk met haar honden en haar televisieprogramma’s en besteedt dan ook weinig aandacht aan de tien kinderen die in haar flatje wonen. Cynthia groeit samen met haar broer Frankie op in de smerige flat. Ze gaan niet naar school en komen weinig buiten. Daarnaast zijn alle kinderen in huis bang voor de meedogenloze Mia. 
Op een dag wordt er ingegrepen door hulpverleners. Het “pleeggezin” wordt opgebroken en Cynthia komt terecht in een opvangtehuis. Hier wordt ze verscheurd door verdriet en boosheid. Ze mist mama Riet en de anderen, maar ze kan tegelijkertijd haar verleden niet bevatten. Waarom heeft haar moeder haar achtergelaten bij mama Riet? En heeft mama Riet wel echt van haar gehouden? Met de hulp van vrienden en hulpverleners vindt Cynthia de antwoorden die ze nodig heeft om verder te kunnen gaan.

Recensie

Voor jou 10 anderen is een boek uit de slash-boekenreeks. De boeken uit deze serie zijn gebaseerd op waargebeurde verhalen van jongeren. De verhalen worden op papier gezet door nauwe samenwerking tussen een (bekende) schrijver en de jongere die het verhaal heeft meegemaakt. In het geval van Voor jou 10 anderen zijn dit schrijfster Mirjam Oldenhave en Cynthia van Eck. Oldenhave is onder meer bekend van de Mees Kees boekenreeks.

Het feit dat Voor jou 10 anderen waargebeurd is, draagt bij aan mijn waardering voor het boek. Omdat het Cynthia’s eigen verhaal is, vreesde ik voor een sentimenteel boek, waar de emotie vanaf druipt en nare gebeurtenissen heel expliciet worden beschreven. Deze verwachtingen werden gelukkig niet waargemaakt. De gevoelens van de ik-persoon, zoals haar behoefte aan liefde en de muren die ze opwerpt om zichzelf te beschermen, worden vrij subtiel beschreven. Cynthia is geloofwaardig en verzuipt niet in zelfmedelijden. Integendeel, ze beschrijft haar verdrietige verhaal met de nodige droge humor, iets wat haar geslotenheid soms benadrukt.

"Plop. Een zoute traan in de zoute patat.
'Hé!' Joyo schrok. Hij sloeg meteen zijn arm om me heen, een stugge, leren arm, want hij had zijn jas nog aan. Toen wilde hij zijn stoel naar me toe schuiven, maar dat kon niet zomaar, want het waren barkrukken. Ik lachte terwijl ik toch bleef doorhuilen." (Voor jou 10 anderen, p. 90)

Cynthia groeit in het boek op van kind tot jonge vrouw. Je voelt haar naarmate het verhaal vordert als het ware verharden. Als tienjarig meisje is Cynthia ondanks alles hoopvol, ze kampt met vragen over haar verleden en ze wil zich graag ontwikkelen, maar ze past zich aan het leven in het illegale kindertehuis aan. Vanaf het moment dat ze wordt gescheiden van mama Riet en de andere pleegkinderen verandert dit. Wanneer de hulpverleners de kinderen weg komen halen, spreekt mama Riet de vreselijke woorden uit die Cynthia in het hart raken en tevens de titel van het boek vormen.

“Heb je wel eens een dreun met een boomstam tegen je hoofd gehad? Ik niet, maar vanaf dat moment weet ik hoe dat voelt.
   Ik staarde voor me uit, terwijl de stem van mama Riet in mijn hoofd galmde: ‘Wil je die kinderen weghalen? Prima! Wil je die kinderen weghalen? Prima! Wil je...’
   ‘Aha,’ zei ik zachtjes, en toen nog eens: ‘Aaaa... ha.’” (Voor jou 10 anderen, p. 55).

De scène waarin mama Riet naar de hulpverlener roept dat het prima is dat de kinderen worden weggehaald, omdat ze morgen zo weer tien nieuwe kan krijgen, vormt een keerpunt in Cynthia’s leven. Ze besluit niet alleen niets meer met mama Riet te maken te willen hebben, ze laat ook haar oude, naïeve ik achter in het vieze flatje en sluit zich compleet af voor haar gevoelens. Dit punt in het verhaal geeft dan ook een draai aan de ontwikkeling van het hoofdpersonage.