Reactie op recensie van Liza Uijting , Komt een vrouw bij de dokter - Kluun (door Juliën Reumkens)

Kluun. (2003). Komt een vrouw bij de dokter. Amsterdam: Rainbow.

In navolging op de vele vrouwelijke recensie/reacties op dit boek, wilde ik het boek eens beoordelen vanuit mannelijk oogpunt. Voorop stellen wil ik dat ik het een bijzonder goed geschreven en ontroerend boek vind, dat iedereen eigenlijk zou moeten lezen.Ook ben ik het voor het grootste gedeelte eens met de door Liza getrokken conclusies.

Zoals al door Liza aangegeven, krijg je in dit boek te maken met een moreel dilemma, namelijk die van de hoofdpersoon Stijn. Een man die in moeilijke tijden, waarin zijn vrouw te maken krijgt met borstkanker, zijn troost zoekt in avonturen met andere vrouwen(eerlijk gezegd deed hij dit ook al voordat de ziekte geconstateerd werd). Liza schrijft hierover:

‘’ Tijdens het lezen van het verhaal krijg je een hekel aan Stijn en zou je hem graag een klap in zijn gezicht willen geven, maar toch wekt hij sympathie op. Hij is er voor zijn vrouw en wil er ook voor haar blijven zijn.’’

Met deze opmerking ben ik het vrijwel eens. Het geeft je als lezer namelijk een heel dubbel en onbehagelijk gevoel, waarbij je vanzelfsprekend snel geneigd bent om Stijn te veroordelen. Natuurlijk is het als man van een vrouw in deze situatie onjuist dit te doen, maar als (kleine) kanttekening wil ik plaatsen dat hij zichzelf telkens blijft confronteren met gewetensvragen, en of de liefde nog wel aanwezig is. De eerlijkheid waarmee dit beschreven is geeft hem iets ontwapenends. Je krijgt op bepaalde momenten zelfs bijna medelijden met hem, en daardoor is het moeilijk hem keihard te veroordelen. Het is dus zeker moreel verwerpelijk wat hij allemaal uitvreet, laat daar geen misverstand over bestaan, maar vanuit een bepaald oogpunt ook wel weer te begrijpen.(Al denk ik dat deze perceptie verschilt met die van van velen vrouwen).

Verder haalt Liza een andere belangrijke functie van het boek aan, hetgeen ik ook volledig onderschrijf.  ‘’ Dit is een boek dat scholieren vanaf hun vijftiende jaar zouden moeten lezen. Het geeft ze een reality-check, inzicht in de ziekte en wat het met iemand kan doen op een niet geforceerde en emotionele manier.’’

Ook ik denk dat het voor jongeren goed is om eens na te denken over dit soort dilemma’s en te raden gaan bij zichzelf, hoe zou ik handelen in deze situatie? Men leert al lezende over deze ziekte en wat er allemaal bij komt kijken. Het komt door de manier van schrijven keihard bij je binnen, voor leerlingen erg confronterend verwacht ik. Daarbij komt nog eens het besef, dat alvorens men scheld met kanker, hier eens goed over moet worden nagedacht en moet worden gerealiseerd hoe kwetsend dit kan zijn voor de mensen in je omgeving. Dit boek drukt je echt met de neus op de feiten. Pedagogisch gezien is het dus ook waardevol, en voor alle leerlingen in de bovenbouw van de middelbare school eigenlijk verplicht leesvoer.

Iets minder eens ben ik het met het ‘soapie’ karakter dat Liza aan de orde stelt. Hier ben ik het niet mee eens, aangezien ik juist vind dat de personages menselijk en met diepgang worden beschreven. Voor mij zelf voelde het dus niet overdreven of 'soapie' aan. Aan de andere kant begrijp ik Liza’s interpretatie van een vrouwen verslindende hoofdpersoon ook wel weer.