Recensie van Yvonne Wiendels jeugdpoëziebundel Hou van mij

Recensie door Yvonne Wiendels

Lieshout, Ted van (2009) Hou van mij. Amsterdam : Uitgeverij Leopold.

Samenvatting:

Een onwijs mooi, vindingrijk en lekker lijvig boek, met ernstige en lichte, grappige en zware gedichten. Achterin staan nog niet eerder gepubliceerde beeldsonnetten. Gedichten waarbij de woorden en het rijm zijn vervangen door afbeeldingen: dropjes, schelpen, luciferhoutjes, dobbelstenen, kurken, appels en ballonnen. Een boek om steeds weer opnieuw te pakken, naar te kijken, in te bladeren en te genieten. Een boek waar ik blij van wordt en dus een boek om te hebben.

Recensie:

Het hoofdthema is liefde, met alle hieraan verwante emoties. Allerlei soorten liefdes passeren de revue: puppyliefde, kinderverdriet, verboden liefdes. Lang niet alle rijmpjes en gedichten hebben een duidelijk rijmschema, ze zijn er niet minder mooi om.

Hieronder een gedicht dat mij raakte:

Papa’s huis

Lege kamers geven onze namen terug

en kaatsen ook de woorden van de wand.

Maar in het behang staan littekens

Van voltooid verleden, waarin een vader was.

Zijn letters worden bewaard: ik schroefde ze

later op mijn eigen deur. Mam gaat voortaan

Wonen achter haar eigen naam. Morgen

slaan wij nieuwe wonden in een ander huis

en roepen dapper verse muren vol.  

(Hou van mij, blz. 15)

Dit gedicht is niet per se geschreven door een jongen: dit zou je kunnen concluderen uit het tweede couplet waar wordt gezegd ‘zijn letters worden bewaard: ik schroefde ze later op mijn eigen deur’. Het kan ook geschreven zijn door een meisje wat er op dat moment van overtuigd is zelf nooit te gaan trouwen vanwege de scheiding van haar ouders. In dit gedicht is duidelijk sprake van harde returns en enjambementen. Zinnen worden op een schijnbaar onlogische plaats afgebroken en zinnen van het ene couplet lopen door in het volgende couplet.

Het gedicht over een pedofiel raakte mij ook ontzettend:

Zeg mam, er is een man buiten en ook binnen

die geen snoepjes nodig heeft, maar me aandacht

geeft en woorden zonder een spoor van straf.

Hoe kan ik weigeren? Een vreemde haast

die ongedwongen – familie is gewoonte –

mij omarmt, aait en bestaat alleen voor mij.

Jou moet ik delen. Ik ben geen kind of slaaf

meer, maar iemand met een eigen naam,

zonder dat ik het gras moet maaien voor eten.

(Hou van mij, blz. 125)

Ook in dit gedicht is sprake van harde returns en enjambementen. De briefwisseling die hierop volgt vond ik erg heftig: de man heeft 25 jaar met een schuldgevoel rondgelopen, terwijl de jongen tamelijk nuchter daar op reageert. De ‘relatie’ met de oudere man heeft hem gemaakt wat hij nu is. Hij heeft er geen trauma door opgelopen.

Het laatste gedicht vond ik gewoon mooi:

Kerststemming

Met Kerstmis loop ik de kaarsen langs

en duw de randjes terug in de vlam,

omdat ik me verveel en mijn vingertoppen

wagen willen aan vuur – ik haat dit soort vrede.

Ik weet niet of ik geloven kan dat heel

de wereld Maria een dak boven het hoofd

misgunde, met die bolle buik. Alsof

ongastvrijheid expres was, omdat een stal

zo gezellig onder de kersboom past.

Was Jozef de vader, of alleen maar om de krib

te timmeren? Was Maria onbevlekt omdat God

geen vlekken maakt? Was ik per ongeluk?

(Hou van mij, blz. 28)

Ook in dit gedicht zitten harde returns en enjambementen. De dichter zal hier ongetwij-feld een bedoeling bij hebben gehad, die mij niet duidelijk is. Uit de laatste zin zou je de conclusie kunnen trekken, dat hijzelf ook onbevlekt ontvangen is, dan wel niet geheel gepland.