Reactie: Kinderjaren, door Liza Uijting

Reactie op de recensie van Marijke Welten: Kinderjaren
Door Liza Uijting

Oberski, Jona (1978), Kinderjaren, ’s-Gravenhage: BZZTOH

Marijke weet de essentie van het verhaal goed weer te geven. Zoals de sfeerimpressie en de kleine Oberski die je volgt tijdens de Tweede Wereldoorlog. Je volgt het verhaal door de ogen van Oberski. De rijke vocabulaire van de 7-jarige Oberski: ‘capuchon’, ‘kruidenier’, ‘sprenkelde’, ‘stuurhut’, en ‘braaksel’ geven, zoals Marijke al zegt, een raar perspectief. De niet-kinderlijke woorden die de kleine Oberski gebruikt zijn soms apart. Ondanks deze dure woorden, word je meegenomen in een meeslepend verhaal over de reis en het verblijf in Westerbork en Bergen Belsen. De sfeer die in de kampen hangt en hoe dat moet zijn geweest voor een klein kind. Hij verliest tijdens deze oorlog zijn vader in het kamp en later zijn moeder. Zoals Marijke schrijft geeft het boek ‘De eenvoudige  waarnemingen en geen complexe werkelijkheid’ weer. Hier ben ik het helemaal mee eens. Doordat je het verhaal door de ogen van Oberski leest, word je automatisch meegenomen en  kun je je makkelijk inleven. Doordat je wordt meegezogen in het verhaal, was het geen moeite het boek in een keer uit te lezen.

Ondanks het mooie en ingrijpende verhaal, heb ik me toch aan een klein ding geërgerd. De moeder van Oberski praat enorm troetelend richting Jona. Te troetelend voor een 7-jarige jongen: ‘Straks gaan we weer naar huis en daar is pappie dan ook. Maar ze hebben zich vergist, daarom moeten wij nu eerst een paar dagen hier blijven logeren, net zoals we laatst bij Trude logeerden. Dat herinner jij je toch nog wel? Trude had bloemkool gemaakt Maar toen het eten op jouw bordje kwam, at je het niet, want jij houdt gewoon niet van bloemkool. Zij wilde je wijsmaken dat kinderen uit de bloemkool kwamen. Maar jij weet dat ze uit de buik van hun moeder komen. Jij bent uit mijn buik gekomen, weet je wel?’  (Kinderjaren, Pagina 9)
Alsnog is het een prachtig verhaal en je wordt meegenomen in de Tweede Wereldoorlog. Het boek speelde zich bijna als een film in mijn hoofd af. Het was ontroerend. Het is een boek dat je goed met je klas kunt lezen en leerzame opdrachten bij kunt geven. Daarnaast is het een boek dat je ook kunt gebruiken bij andere vakken om er hierdoor interdisciplinair naar te kijken. Maar ondanks het ingrijpende verhaal en de mogelijkheden die je hebt, zou ik het boek tot 15 jarigen laten lezen. De simpele taal en het verhaal lezen door de ogen van een kleine jongen is interessant en fijn voor de jongere leerling of de leerling die moeite heeft met lezen. Om oudere leerlingen zich te laten inleven in de tweede wereldoorlog, zou ik gaan voor een boek dat meer aansluit op hun belevingswereld. Bijvoorbeeld een boek dat wat moderner is beschreven, meer drama of dat beschreven is vanuit een wat ouder karakter en geen klein kind.