Recensie Blauwe Maandag van Marian Hoefnagel, door Hester Terpstra

Hoefnagel, M. (2006). Blauwe maandag. Amsterdam: Eenvoudig Communiceren

Uitgeverij Eenvoudig Communiceren startte in 2005 een reeks boeken voor jongeren die moeite hebben met lezen onder de titel ´Reality Reeks´. De boeken zijn geschreven in korte zinnen en eenvoudige taal en behandelen onderwerpen die tieners bezighouden.

Blauwe maandag is het vierde deel uit deze reality serie en gaat over de vijftienjarige Jesse. Jesse heeft een Nederlandse moeder en een Amerikaanse vader. Als zijn vader verongelukt, vertrekt hij samen met zijn moeder weer naar Nederland. Hij komt in de klas bij Mara en haar tweelingbroer Marijn. Jesse speelt keyboard en al snel vormt hij met Marijn en Mara en nog twee broers uit hun klas een bandje: Blauwe Maandag. Jesse en Mara zijn verliefd op elkaar. Als de band in de zomervakantie naar Terschelling gaat om op te treden op een camping, blijkt dat de jongens hun drankgebruik niet in de hand hebben. Mara besluit uit de band te stappen.

Aan de uiterlijke kenmerken van het boek kun je al goed zien dat het boek is geschreven voor jongeren met leesproblemen. De tekst is gedrukt in een grote letter, er is een ruime interlinie, er zijn ruime marges en iedere zin begint op een nieuwe regel. In het boek vind je paginagrote, zwart-witillustraties die de tekst van het boek moeten ondersteunen. Helaas zijn de afbeeldingen nogal statisch, en spreken evenals de omslag niet erg aan.

Ik denk dat het thema drankmisbruik veel jongeren zal interesseren, het is een onderwerp dat goed aansluit bij hun belevingswereld. Helaas blijft het boek erg aan de oppervlakte, en leunt de tekst vooral op korte beschrijvingen van de gebeurtenissen. Kort en statisch wordt er beschreven wat er gaande is en wat de personages meemaken. Er is hierbij weinig ruimte voor emoties of het inzichtelijk maken van de ontwikkeling  van de personages gedurende het verhaal. Het boek begint met de eerste schooldag van Jesse. Heel rechttoe rechtaan worden de gedachten van Jesse beschreven en krijg je, in simpele taal, een helder beeld van zijn omgeving.

Jesse zit op een bankje. Om precies te zijn: hij zit op de leuning van een bankje. Alleen. Alle andere leerlingen staan met elkaar in groepjes te praten. Het is tien over acht. Bijna tijd om naar binnen te gaan.  Jesse kijkt een beetje om zich heen. De leerlingen hier zien er net zo uit als thuis, denkt hij. Maar dan schrikt hij. Nee, zo moet hij niet denken. Thuis, dat is nu hier. Hier, in Nederland. (Blauwe maandag, p.5)

reactie op recensie: Thirteen reasons why. een testament van Jay Asher door Marijke Welten

Reactie op de recensie van Christien Wassenberg van het boek: 

Asher, J. (2010). Thirteen reasons why. een testament Rotterdam: Lemniscaat

door Marijke Welten

Het is niet eenvoudig een boek als Thirteen reasons why. een testament te recenseren. Maar Christien Wassenberg zet de sfeer en dilemma's die het boek oproept heel duidelijk neer. Een aantal van haar redeneringen onderschrijf ik. Zo schrijft Christien: "zelfmoord is een wanhoopsdaad, maar die wanhoop voelde je niet echt". In het boek komt regelmatig, een bij veel pubers te herkennen, ontdekkingstocht aan de oppervlakte. Er zitten Hannah dingen tegen, het contact met de anderen loopt vervelend, ze heeft weinig grip op zaken, ze raakt gedeprimeerd.... En dan in alle hevigheid van de puberteit, is daar opeens het denken over dood. Maar als dat denken niet meer alleen een 'interessante gedachte' is (Asher, J., p. 139), en je echt geen uitweg meer ziet, spreekt er een diepe drift uit: ofwel om gered te worden, ofwel om te sterven. Ik ben het met Christien eens, die wanhoop voel ik ook niet.

Daarnaast vind ik het inderdaad ook moeilijk om me met de hoofdpersonage Hannah te identificeren. Af en toe vind ik haar iets van 'borderline'-achtige trekjes hebben. De (voor-)oordelen tegen de anderen, die eenzaamheid in gezelschap, de bijna dissociatieve trekjes in 'noodsituaties', het provocerende, manipulerende  gedrag.... Want Hannah lokt zelfs bepaald naar gedrag uit, of past het zelf toe. Over het effect van dat gedrag zwijgt Asher.

Het is om die reden dat ik tot een heel andere conclusie kom dan Christien, als zij schrijft, dat iedere puber van 14 à 15 jaar dit boek zou moeten lezen. Jazeker, veel pubers kennen de gevoelens die Hannah heeft, jazeker veel pubers denken wel eens dat ze dood willen (Asher, J., p. 197) en we weten allemaal dat het gedrag van mensen snoeihard kan zijn of gevolgen kan hebben, die je niet vermoedde. Maar als je met een boek zo'n moraal uit wilt dragen aan pubers (en die moraal herkent de recensent ook), dan mag je ze nooit opzadelen met een onherstelbaar einde. Dit boek stelt niet alleen aan de orde dat onbedoeld, toch redelijk leeftijdadequaat gedrag kan opstapelen, en daardoor onbehapbaar kan worden. Nee, het vertelt ook hoe de redenering die Hannah volgt, bijna een (logische maar zeker) gerechtvaardigde weg naar zelfmoord is. Elke puber maakt zich wel eens schuldig aan dergelijk gedrag, maar is daarmee niet zomaar schuldig aan een eventuele zelfmoord in de omgeving. (Clay wil niet tweemaal schuldig zijn en gaat aan het einde van het boek de eenzame Skye achterna, die door "hetzelfde stuk van de gang loopt, waar ik [Clay,MW] twee weken geleden stond toe te kijken hoe Hannah weg glipte". (Asher, J., p. 222)
En je praat met zo'n boek niet alleen tegen de 'daders'. Wil je een dergelijk onderwerp bespreekbaar maken, dan moet mijns inziens de hoofdpersoon aan het einde van het boek nog in leven zijn: voor die buitengewoon kwetsbare leeftijdscategorie moet de boodschap van zo'n boek (voor alle partijen zijn): die weg is geen optie! Nooit!

Thirteen Reasons Why, recensie Christien Wassenberg

Thirteen Reasons Why, recensie geschreven door Christien Wassenberg

Thirteen Reasons Why, een testament  geschreven door Jay Asher, Uitgeverij Lemniscaat Rotterdam, Tweede druk 2013. Nederlandse vertaling Lydia Meeder 2010. Made in the USA.

Korte samenvatting:

Het verhaal begint met Clay die een pakje op het postkantoor afgeeft. Dat pakje, een schoenendoos met daarin zeven cassettes, heeft hij 24 uur geleden ontvangen.

De cassettes zijn aan elke kant genummerd en de laatste heeft alleen aan de voorkant een nummer, nummer 13.  De eerste cassette start met de stem van Hannah Baker. Zij heeft zelfmoord gepleegd en gaat op deze manier vertellen waarom er een eind kwam aan haar leven. “En als je naar deze cassettes zit te luisteren ben jij een van de redenen” (blz 13)  meer lezen