En je ziet nog eens wat – Renske de Greef

Recensie door Astrid Leeuwestein

Greef, R. de (2009). En je ziet nog eens wat. Amsterdam: Meulenhoff.

Samenvatting

In een opwelling besluit de naïeve Guusje dat ze na haar eindexamen naar Afrika wil om vrijwilligerswerk te doen. Haar beste vriendin Anouk gaat mee en samen vertrekken ze drie maanden naar Tanzania om in een kindertehuis te gaan werken. Eenmaal aangekomen, krijgen de twee vriendinnen direct de eerste tegenslag te verwerken: de beheerder van het tehuis is er met de kas vandoor, inclusief hun aanbetaalde geld. Het romantische, idealistische en naïeve beeld dat Guusje van Afrika en het vrijwilligerswerk had, verdwijnt al snel en maakt uiteindelijk plaats voor licht cynisme. Tot grote ergernis van Guusje wil Anouk tegen alle dringende adviezen in straatkinderen gaan helpen. Wanneer Guusje ontdekt dat Anouk scharrelt met een van de straatjongens, komt de vriendschap zwaar onder druk te staan.

Recensie

Wie Renske de Greef (1984) kent van bijvoorbeeld haar columns in Nrc Next of haar vorige roman Was alles maar konijnen (2007), herkent direct haar schrijfstijl: Zinnen vol vaart met frisse, heldere taal, waardoor het lijkt alsof ze moeiteloos schrijft. Karakteristiek aan haar stijl zijn verder de rake en vaak humoristische beschrijvingen van personen en situaties. Ook de dialogen zijn sterk, vooral die tussen Guusje en Anouk. Je hoort gewoon het stemgeluid erbij van de ietwat naïeve, verwende meisjes.

Na het licht absurdistische Was alles maar konijnen is En je ziet nog eens wat een realistischer verhaal. Iedereen kent wel voorbeelden van jonge wereldverbeteraars die na hun examen of studie grof geld betalen om in Afrika waterputten te slaan of zielige, ondervoede kinderen te helpen. Er is zelfs een naam voor: voluntourism. In het boek neemt De Greef de lezer mee in die wereld en maakt er snel korte metten mee.

Hoofdpersoon Guusje maakt een duidelijke ontwikkeling door van onwetende idealist naar cynicus. Ze ziet al snel in dat ze er het verschil niet gaat maken. De kinderen in het weeshuis zijn bang voor haar en na drie maanden hebben ze slechts een woord Engels bijgeleerd: “Hunkmuffin” (p.269). Treffend beschrijft De Greef hoe alle Tanzanianen aan Guusje willen verdienen omdat ze nu eenmaal blank is. “Yo Mzungu (blanke), give me money. Please you give me money, I’m hungry and you rich Mzungu” (p.58). Ook de passage waarin een jonge man aanbiedt haar het echte Tanzania te laten zien, is ronduit hilarisch en tegelijkertijd realistisch. Hij neemt haar mee naar het huis van zijn moeder, maar als ze weer naar huis gaat, moet ze ineens vijftig dollar afrekenen voor de tour. Maar ja, “T.I.A. This is Africa.” (p.134)

Guusje en Anouk worstelen ook allebei duidelijk met hun gevoelens. Aan de ene kant hebben ze een schuldgevoel naar de arme Tanzaniaanse bevolking, aan de andere kant is vooral Guusje het snel zat als rijke melkkoe gezien te worden. Anouk daarentegen blijft tegen beter weten in alles proberen om de arme straatkinderen te helpen. Het boek laat daarnaast goed zien hoe een sterke vriendschap in een vreemde situatie kan verminderen. Dit boek is daarom een echte aanrader voor iedere scholier die in Afrika de voluntourist wil gaan uithangen, maar ook voor de thuisblijvers die de extatische verhalen van de Afrika-gangers niet meer kunnen aanhoren.