De Witte, R. (2010). Binnenstebuiten
(1e druk). Houten: Van Holkema & Warendorf.
In Binnenstebuiten,
met als ondertitel Gedichten van een
16-jarige, schotelt Ruby de Witte ons twintig gedichten voor waarbij de
puberteit een centrale plaats inneemt. De bundel start toepasselijk met het
gedicht Ik wil geen puber zijn. Het
verzet betreft vooral de kijk op en de typering van deze levensfase door
volwassen ("het woord klinkt bijna als een / door hormonen bezeten
diersoort"). De overige gedichten beschrijven een aantal beschouwingen en
ervaringen van deze 16-jarige schrijfster. Volgens de flaptekst: "Het ene
moment vindt ze de wereld prachtig, het andere moment piekert ze over de zin
van het bestaan" en "In eerlijke, rake bewoordingen geeft ze je een
uniek kijkje in het hoofd van een 'puber'".
Om te beginnen heb ik veel sympathie voor jonge schrijvers.
Hun werk vormt het passende alternatief voor de per definitie wat geforceerde
schrijverijen van volwassenen die zich met deze doelgroep (pubers -
adolescenten) bezighouden. De jonge schrijver maakt deel uit van de doelgroep
waar hij voor schrijft en dat maakt dat de creatieve arbeid natuurlijker en
spontaner is dan die van zijn volwassen collega's. Dat betekent onder meer dat
de jonge schrijver zich niet als buitenstaander hoeft te oriënteren op de jeugdcultuur
en zich niet of veel minder hoeft af te vragen welke middelen hij moet inzetten om deze
doelgroep voor zich te winnen. Kortom, de jonge schrijver kan een trukendoos
links laten liggen om te gaan schrijven in het verlengde van wie hij is en
vanuit de levensfase waarin hij zich bevindt.
Het probleem dat zich daarbij voor kan doen, we hebben het
immers over schrijvers die zich in de tienerleeftijd bevinden, is een
gebrekkige schrijftechniek, een gemis aan levenswijsheid en/of een gebrek aan
algemene kennis. Maar dat is natuurlijk de perceptie van een volwassene. De (volwassen)
recensent beoordeelt het boek volgens volwassen maatstaven of probeert zich in
te leven in een jeugdige lezer. En daarmee slaat hij wellicht (ook) per
definitie de plank mis … Misschien moet
ik tot de slotsom komen dat jeugdliteratuur die door een lid van de doelgroep
zelf geschreven wordt, ook alleen maar gepast kan worden gerecenseerd door
afgevaardigden uit diezelfde jeugdgroep? Oftewel; laat jeugdliteratuur door de
jeugd gecreëerd en beoordeeld worden en laat volwassenen er met hun poten vanaf
blijven!?
Ik zou hiermee kunnen stoppen en de opdracht als
onuitvoerbaar kunnen bestempelen, maar zal toch pogen om, in alle
bescheidenheid, iets meer over deze gedichtenbundel te zeggen. Als volwassene, dat natuurlijk wel.
