Reactie op recensie Hendrik Meijer door Astrid Leeuwestein
Polzer, H. (2013). Jongste
ontdekkingen: Ollekebollekes. Amsterdam: Nijgh & Van Ditmar.
Samengesteld en ingeleid door Michèl de
Jong en Cees van der Pluijm.
Boodschap van zeurpieten:
ROKEN IS DODELIJK
Houd daarmee op
Want het
licht staat op rood!
Ruim
driekwart eeuw rook ik
Ontegenhoudelijk
Iedere
dag
En ik ga
maar niet dood (p.108)
Drs. P ging inderdaad maar niet dood, tot hij afgelopen weekend op 95-jarige
leeftijd overleed. Hij liet een rouwadvertentie in de vorm van een
ollekebolleke achter. In de inleiding van Jongste
ontdekkingen spreekt hij over de veelzijdigheid van de versvorm: “de versvorm zo eindeloos variabel, door het
metrum zo muzikaal en in zijn beknoptheid zo puntig, dat hij voor alle
doeleinden geschikt leek. ‘Misschien niet voor uitvaarten,’ wierp een vriend eens
tegen, waarop de Drs. met klem liet weten dat er te zijner tijd zeker
ollekebollekes moesten weerklinken aan zijn groeve” (p.8).
Vanwege het overlijden van Drs. P was het voor mij niet meer dan logisch om
een van zijn bundels te kiezen. Jongste
ontdekkingen (2013) bestaat uit een
selectie van ollekebollekes (of dubbele dactylus) uit het late leven van Drs.
P, samengesteld door Michèl de Jong en Cees van der Pluijm. De ollekebollekes
danken hun gezellig klinkende naam aan het oude kinderversje, dat hetzelfde
metrum heeft als de achtregelige versjes. Drs. P introduceerde deze versvorm in
Nederland in de jaren zeventig en schreef er sindsdien dagelijks meerdere - vaak
aan vrienden - over de meest uiteenlopende onderwerpen. Zoals De Jong en Van der
Pluijm in hun inleiding stellen: “Het ollekebolleke is de versvorm van de
vriendschap” (p.9).
De samenstellers hebben in de bundel de versjes gerangschikt naar thema.
Wie eenmaal het ‘ollekebolleke rebusolleke’ in zijn hoofd heeft, leest de
bundel binnen no time uit. Zoals Hendrik treffend aangeeft in zijn recensie: “Je
komt als lezer snel in de cadans van de tekst.” Net als hij waardeer ik de
regelmaat in de melodie. Met de geringe lengte en het versje in het
achterhoofd, zijn de ollekebollekes ook zeker geschikt voor middelbare
scholieren. In de meeste gevallen is het duidelijk waarover het gedicht gaat,
waardoor het gemakkelijk leesbare poëzie is. In
tegenstelling tot Hendrik vind ik niet alle hoofdstukken geschikt voor alle
niveaus. In het hoofdstuk Tijdsbeelverhelderend
staan veel ollekebollekes met verwijzingen naar de Griekse mythologie en Romeinse
keizers. Voor wie niet thuis is in deze materie, zullen deze lastig te begrijpen zijn. Ook komen er behoorlijk wat ouderwetse en niet
alledaagse woorden in voor. Dat maakt het misschien minder geschikt voor het
vmbo, maar gymnasiumleerlingen daarentegen zouden er prima mee uit de voeten kunnen.
Ik ben het eens met Hendrik dat sommige gedichten erg flauw zijn, maar de
kwalificatie onderbroekenlol gaat me net te ver. Het ollekebolleke is immers
bedoeld als een humoristisch versvorm. Hoewel ik vind dat overal grappen over
kunnen worden gemaakt, springt er voor mij één vers in negatieve zin uit:
Robin, ach ja… destijds
Tienjarig lustobject…
Wacht eens – hier is nog
Een foto van hem
Is deze aanblik niet
Klaarkomstbevorderlijk?
Echt iets voor Robert
(Hoe heet hij toch?) M. (p.30)
Ik vind dat de grap moet kunnen, maar grappig vind ik het absoluut niet. Gelukkig
maakt Drs. P dat in de rest van de bundel ruimschoots goed met regelmatig ollekebollekes
waar ik om moest glimlachen of grinniken.
