Recensie: Jongste ontdekkingen: ollekebollekes - Hendrik Meijer

Drs. P, Jongste ontdekkingen – Ollekebollekes. Nijgh & Van Ditmar, Amsterdam 2013.

De poëziebundel Jongste ontdekkingen is samengesteld door Michèl de Jong en Cees van der Pluijm. Het boekje is een bloemlezing uit het werk van Drs. P (Heinz Polzer). De samenstellers noemen de korte gedichtjes ‘Ollekebollekes’, versvormen van de vriendschap. Het boek staat vol achtregelige versjes uit het late leven van Drs. P. Toegankelijk, soms ook niet, soms wat vaag, soms heel concreet kort, humoristisch, cynisch. Maar misschien ook allemaal niet.

Tijdens mijn werk heb ik met mijn collega’s uitgebreid gesproken over het werk van Drs. P. Aanleiding was mijn bezoek aan een veerpont in Lathum, waardoor het gelijknamige gedicht van de schrijver ter sprake kwam: heen en weer, heen en weer, heen en weer, heen en weer…
Omdat ik zijn werk niet heel bewust heb meegemaakt, maar wel continu zijn naam tegenkwam wanneer ik me verdiepte in de Nederlandse cultuur, besloot ik voor de boekenlijst voor de opleiding tot docent Nederlands te kiezen voor een bundel van deze dichter annex cabaretier, annex artiest.
Het boek leest erg lekker weg. Een draak van een cliché om een boek te kwalificeren, maar veel diepgang heeft het (ik zou haast zeggen: natuurlijk) niet.
De gedichtjes zijn te kort om er echt in te verzakken, om echt geraakt te worden. Wel zijn ze grappig, soms erg flauw. Soms in de eerste instantie grappig, om ze vervolgens wel erg flauw te vinden.
In de categorie leuk, want spelen met taal en de melodie van poëzie:

Spannende fietswedstrijd
‘Waar is de ploegleider?’
‘Nog niet vertrokken!’
Zo klinkt het verschrikt

‘Hij heeft per ongeluk
Bloedsomloopremmende
(Dus de verkeerde)
Tabletten geslikt’ [pagina 41]

Of deze:

Nooit aan de top geweest?
Nergens een prijs gehaald?
Nimmer gelauwerd?
Word niet desperaat

Streef toch niet steeds naar het
Allerondoenlijkste
U moet berusten
Wanneer het niet gaat [pagina 40]

Het boek is verdeeld in hoofdstukken als Erotomania, Tijdsbeeldverhelderend, correspondeerplezier en reisgenootschappelijk. In het hoofdstuk Correspondeerplezier staan de versjes onder foto’s, die klaarblijkelijk zijn gecorrespondeerd naar anderen. Onder een afbeelding man Manneken Pis van Brussel:

Wat doet dat ventje nu?
Iets wat hij nodig vindt
In ’t openbaar
En in strijd met de wet

Neen, volg zijn voorbeeld niet
Waterwerktuigelijk
Vlak om de hoek
Is een herentoilet [pagina 51]

Dit bovenstaande vind ik een erg flauwe. Het neigt welhaast naar onderbroekenlol om over een plassend beeld te gaan schrijven en het te vermenselijken. Maar aan de andere kant vind ik dat Drs. P-onwaardig, omdat ik de gedichten in de bundel over het algemeen wel waardeer. Je komt als lezer snel in de cadans van de tekst, bovendien kun je een glimlach om sommige versen niet onderdrukken.
Onder een foto met daarop twee waslijntjes afgerolde condooms:

Zouden dit kousen zijn?
Neen, zij zijn gummiwaar -
voor onze toekomst
Van zeer groot belang

Niet antibijslaap maar
Antibevolkingsgroei
Zullen ze zorgen
Voor minder gedrang [pagina 53]

Persoonlijk vind ik dit alles behalve een dijenkletser. Maar toch waardeer ik die continue melodie van de taal. Een klein element uit het leven wordt hier beschreven in acht regels poëzie, op een manier die… Ja, wat is het eigenlijk? Gemengde gevoelens.
Deze dichtbundel pak je om snel te lezen. Het is heel makkelijke poëzie. Dat kun je als negatief zien, maar het maakt het wel toegankelijk en begrijpbaar voor een grote doelgroep. De bundel is daarom geschikt voor jong en oud. Daarom zou je dit prima aan een schoolklas kunnen voorleggen en ze een verwerkingsopdracht kunnen laten maken: schrijf bijvoorbeeld zelf eens drie achtregelige versjes over de meest eenvoudige dingen in het leven. Met de bus reizen, de afwas doen of zand kruien in een moestuin. Heen en weer, heen en weer, heen en weer…