Recensie door Astrid Leeuwestein
Greef, R. de (2009). En je ziet
nog eens wat. Amsterdam: Meulenhoff.
Samenvatting
In een opwelling besluit de
naïeve Guusje dat ze na haar eindexamen naar Afrika wil om vrijwilligerswerk te
doen. Haar beste vriendin Anouk gaat mee en samen vertrekken ze drie maanden naar
Tanzania om in een kindertehuis te gaan werken. Eenmaal aangekomen, krijgen de
twee vriendinnen direct de eerste tegenslag te verwerken: de beheerder van het
tehuis is er met de kas vandoor, inclusief hun aanbetaalde geld. Het
romantische, idealistische en naïeve beeld dat Guusje van Afrika en het
vrijwilligerswerk had, verdwijnt al snel en maakt uiteindelijk plaats voor licht cynisme. Tot grote ergernis van Guusje wil Anouk tegen alle dringende
adviezen in straatkinderen gaan helpen. Wanneer Guusje ontdekt dat Anouk
scharrelt met een van de straatjongens, komt de vriendschap zwaar onder druk te
staan.
Recensie
Wie
Renske de Greef (1984) kent van bijvoorbeeld haar columns in Nrc Next of haar
vorige roman Was alles maar
konijnen (2007), herkent
direct haar schrijfstijl: Zinnen vol vaart met frisse, heldere taal, waardoor
het lijkt alsof ze moeiteloos schrijft. Karakteristiek aan haar stijl zijn verder
de rake en vaak humoristische beschrijvingen van personen en situaties. Ook de
dialogen zijn sterk, vooral die tussen Guusje en Anouk. Je hoort gewoon het
stemgeluid erbij van de ietwat naïeve, verwende meisjes.
Na
het licht absurdistische Was
alles maar konijnen is En je ziet nog eens wat een
realistischer verhaal. Iedereen kent wel voorbeelden van jonge
wereldverbeteraars die na hun examen of studie grof geld betalen om in Afrika waterputten
te slaan of zielige, ondervoede kinderen te helpen. Er is zelfs een naam voor:
voluntourism. In het boek neemt De Greef de lezer mee in die wereld en maakt er
snel korte metten mee.
Hoofdpersoon
Guusje maakt een duidelijke ontwikkeling door van onwetende idealist naar
cynicus. Ze ziet al snel in dat ze er het verschil niet gaat maken. De kinderen
in het weeshuis zijn bang voor haar en na drie maanden hebben ze slechts een
woord Engels bijgeleerd: “Hunkmuffin” (p.269). Treffend beschrijft De Greef hoe
alle Tanzanianen aan Guusje willen verdienen omdat ze nu eenmaal blank is. “Yo
Mzungu (blanke), give me money. Please you give me money, I’m hungry and you
rich Mzungu” (p.58). Ook
de passage waarin een jonge man aanbiedt haar het echte Tanzania te laten zien,
is ronduit hilarisch en tegelijkertijd realistisch. Hij neemt haar mee naar het
huis van zijn moeder, maar als ze weer naar huis gaat, moet ze ineens vijftig
dollar afrekenen voor de tour. Maar ja, “T.I.A. This is Africa.” (p.134)
Guusje
en Anouk worstelen ook allebei duidelijk met hun gevoelens. Aan de ene kant
hebben ze een schuldgevoel naar de arme Tanzaniaanse bevolking, aan de andere
kant is vooral Guusje het snel zat als rijke melkkoe gezien te worden. Anouk
daarentegen blijft tegen beter weten in alles proberen om de arme
straatkinderen te helpen. Het boek laat daarnaast goed zien hoe een sterke
vriendschap in een vreemde situatie kan verminderen. Dit boek is daarom een echte
aanrader voor iedere scholier die in Afrika de voluntourist wil gaan uithangen,
maar ook voor de thuisblijvers die de extatische verhalen van de Afrika-gangers
niet meer kunnen aanhoren.
