Het Diner (Herman Koch) - recensie (Myrna van Deursen)

Koch, H. (2009). Het diner. Uitgeverij Anthos, Amsterdam. 


Samenvatting

Pubers Michel en Rick zijn neven van elkaar. Na een feestje met veel alcohol in hun lichaam begaan ze een afschuwelijke misdaad. Dit strafbare feit kan leiden tot een lange gevangenisstraf. Paul, de vader van Michel, heeft zijn zoon herkend bij 'Opsporing Verzocht' op televisie en weet welke misdaad de twee jongens hebben begaan. Zijn vrouw Claire herkende volgens Paul, Michel en Rick, niet bij het kijken naar het televisieprogramma. Paul is bang dat zijn broer Serge de jongens ook heeft herkend. Serge nodigt op een avond samen met zijn vrouw Michel en Claire uit voor een diner. Serge is een bekend politicus en lijkt de verkiezingen te gaan winnen. Paul is dan ook bang dat zijn zoon alleen voor de daad zal opdraaien, want slechte publiciteit kan Serge in verkiezingstijd niet gebruiken. Ondanks dat Paul weet heeft van het geweldsdelict is niet alles duidelijk. Weet Claire dat haar zoon betrokken is bij een strafbaar feit? Hoe zijn de filmbeelden van de beveiligingscamera op het internet gekomen en welke kennis heeft Serge? Tijdens het diner lopen de gemoederen hoog op en is vooral de vraag voor beide gezinnen: hoe lossen we dit op als familie?

Recensie

De thriller van Herman Koch is de winnaar van de NS Publieksprijs 2009. Het boek is  zeer goed ontvangen in Nederland. Het succes van het verhaal maakt dat het boek meerdere malen is uitgegeven. Herman Koch is niet alleen schrijver. Hij was als programmamaker verschillende jaren verbonden aan het televisieprogramma Jiskefet. In 1985 startte hij zijn schrijverscarrière, maar er kwam geen grote bestseller uit zijn handen. Dit veranderde in 2009 met de uitgave van zijn werk Het Diner. [2] Niccolò Ammaniti stelt op de achterflap van het boek: 'De roman ontwikkelt zich tot een adembenemende thriller waarin niemand onschuldig is. Koch houdt de lezer in zijn greep'.[1] Deze mening deel ik met Ammaniti. Bij de start van het boek was ik meteen nieuwsgierig welke misdaad de twee neven nu begaan hadden. Het duurde tot bladzijde 126 tot het strafbare feit eindelijke uitgewerkt gaat worden. Op dat moment wist ik niet hoe snel ik de bladzijdes om moest slaan. Het geweld tegen een zwerver, die in een ruimte om te pinnen ligt, wordt steeds heftiger. Op het moment dat je als lezer denkt dat de vrouwelijke zwerver compleet dood geschopt en geslagen wordt, komen je ogen ineens bij het woordje 'jerrycan'. De spanning wordt door de schrijver goed opgebouwd: "De neef is weer naar buiten gelopen, naar de boom met de vuilniszakken. Hij schuift de verpakkingsdoos van de breedbeeldtelevisie opzij, en daar staat de jerrycan".[3] Vanaf dat moment ontstonden er allerlei beelden in mijn hoofd. Ojee, wat krijgen we nu? Het zal toch niet? Koch weet de spanning nog enkele bladzijdes vast te houden tot uiteindelijk de ontknoping komt waar je als lezer al bang voor bent. De twee jongens gooien een aansteker richting de jerrycan en de vrouwelijke zwerfster vat vlam. Het opbouwen van de spanning naar het daadwerkelijke delict heeft Koch subliem gedaan. Gaandeweg wordt de lezer pas duidelijk wat de jongens op hun kerfstok hebben en de details van het delict worden ook vol spanning opgebouwd. Dit maakte dat ik het boek bijna niet weg kon leggen en mijn ogen bijna dicht vielen, maar ik moest weten wat er was gebeurd in de betreffende pin-ruimte.

Naast dat Koch goed de spanning in het verhaal weet op te bouwen heeft het boek ook andere mooie kwaliteiten. De schrijver weet hoofdpersoon Paul goed neer te zetten in het verhaal. Door de scherpe schrijfstijl van Koch word je als lezer meegenomen in de psyche van Paul. Paul is een man die vol cynisme de strafbare feiten van zijn zoon verwoordt en zijn broer Serge beschrijft. Deze manier van schrijven leidt ertoe dat je als lezer met momenten enorm moet glimlachen: "De verschrikkelijke grijze muis met uitstraling van een opbergmap bleek in de vrije uurtjes plotseling verrukkelijk Frans te kunnen kokkerellen, in de eerst volgende weekendbijlage van de landelijke krant stond hij in kleur op het omslag: zijn gebreide ovenwanten hielden een braadslede met Provençaals gehaktbrood omhoog". [4] Als lezer heb je meteen een beeld bij Serge. Iedereen kent wel personen die ineens door een verandering van macht, baan of schoonfamilie zich ineens heel anders voordoet. Onderling wordt over deze personen vaak met cynisme en humoristische steken onder water gesproken. Dit maakt Paul heel herkenbaar voor lezers.

Dit boek is niet weg te leggen. Je wilt de uitkomst weten en het boek wordt alsmaar spannender. Paul denkt dat zijn vrouw de jongens niet heeft herkend, maar dit blijkt uiteindelijk wel zo te zijn. Dit zet ook het huwelijk van Paul en Claire compleet onder druk. Claire blijkt al die tijd haar zoon de hand boven hoofd te hebben gehouden, zodat hij nooit voor het delict zou op kunnen draaien. In het verhaal blijkt uiteindelijk dat ouders alles voor hun kinderen over hebben, hoe bont en strafbaar ze het ook maken. Moederliefde gaat tot het uiterste! Wat zou jij doen als ouder? Dan moet je zeker dit boek lezen.



[1] Koch, H. (2009). Het diner. Uitgeverij Anthos, Amsterdam. p: 306.

[2] Onbekend. Over Herman Koch. Geraadpleegd op: woensdag 3 juni 2015, van: http://www.hermankoch.nl/herman-koch/

[3] Koch, H. Het Diner. p: 132.

[4] Koch, H. Het Diner. p: 46.